Korzystając z naszej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies, w celu zapewnienia Ci wygody podczas przeglądania naszego serwisu. Aby dowiedzieć się więcej na temat cookies oraz w jaki sposób z nich korzystamy, kliknij tutaj

Kodeks pracy | Konstytucja RP | Kodeks cywilny
Kontakt | Mapa strony
godło polski

Kodeks pracy

Prawo pracy
Portal informacyjny
A A A

Kodeks pracy

Polskie prawo pracy
Stan prawny: luty 2016r.
Linki sponsorowane

URLOPY PRACOWNICZE

Rozdział 1 - Urlopy wypoczynkowe

Art. 152.

§1. Pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego, zwanego dalej "urlopem".

§2. Pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu.

Art. 153.

§1. Pracownik podejmujący prace po raz pierwszy, w roku kalendarzowym, w którym podjął prace, uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku.

§2. Prawo do kolejnych urlopów pracownik nabywa w każdym następnym roku kalendarzowym.

Art. 154.

§1. Wymiar urlopu wynosi:

§2. Wymiar urlopu dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika, biorąc za podstawę wymiar urlopu określony w § 1; niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia.

§3. Wymiar urlopu w danym roku kalendarzowym, ustalony na podstawie § 1 i 2, nie może przekroczyć wymiaru określonego w § 1.

Art. 1541.

§1. Do okresu zatrudnienia, od którego zależy prawo do urlopu i wymiar urlopu, wlicza się okresy poprzedniego zatrudnienia, bez względu na przerwy w zatrudnieniu oraz sposób ustania stosunku pracy.

§2. W przypadku jednoczesnego pozostawania w dwóch lub więcej stosunkach pracy wliczeniu podlega także okres poprzedniego niezakończonego zatrudnienia w części przypadającej przed nawiązaniem drugiego lub kolejnego stosunku pracy.

Art. 1542.

§1. Urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w wymiarze godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika w danym dniu, z zastrzeżeniem § 4.

§2. Przy udzielaniu urlopu zgodnie z § 1, jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy.

§3. Przepis § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do pracownika, dla którego dobowa norma czasu pracy, wynikająca z odrębnych przepisów, jest niższa niż 8 godzin.

§4. Udzielenie pracownikowi urlopu w dniu pracy w wymiarze godzinowym odpowiadającym części dobowego wymiaru czasu pracy jest dopuszczalne jedynie w przypadku, gdy część urlopu pozostała do wykorzystania jest niższa niż pełny dobowy wymiar czasu pracy pracownika w dniu, na który ma być udzielony urlop.

Art. 155.

§1. Do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się z tytułu ukończenia:

Okresy nauki, o których mowa w pkt 1-6, nie podlegają sumowaniu.

§2. Jeżeli pracownik pobierał naukę w czasie zatrudnienia, do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się bądź okres zatrudnienia, w którym była pobierana nauka, bądź okres nauki, zależnie od tego, co jest korzystniejsze dla pracownika.

Art. 1551.

§1. W roku kalendarzowym, w którym ustaje stosunek pracy z pracownikiem uprawnionym do kolejnego urlopu, pracownikowi przysługuje urlop:

§2. Pracownikowi, który przed ustaniem stosunku pracy w ciągu roku kalendarzowego wykorzystał urlop w wymiarze wyższym niż wynikający z § 1 pkt 1, przysługuje u kolejnego pracodawcy urlop w odpowiednio niższym wymiarze; łączny wymiar urlopu w roku kalendarzowym nie może być jednak niższy niż wynikający z okresu przepracowanego w tym roku u wszystkich pracodawców.

§21. Przepis § 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio do pracownika podejmującego prace u kolejnego pracodawcy w ciągu innego roku kalendarzowego niż rok, w którym ustał jego stosunek pracy z poprzednim pracodawcą.

§3. (uchylony)

Art. 1552.

§1. Przepis art. 1551 § 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio do pracownika powracającego do pracy u dotychczasowego pracodawcy w ciągu roku kalendarzowego po trwającym co najmniej 1 miesiąc okresie:

§2. Jeżeli okres, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 3–6, przypada po nabyciu przez pracownika prawa do urlopu w danym roku kalendarzowym, wymiar urlopu pracownika powracającego do pracy w ciągu tego samego roku kalendarzowego ulega proporcjonalnemu obniżeniu, chyba że przed rozpoczęciem tego okresu pracownik wykorzystał urlop w przysługującym mu lub w wyższym wymiarze.

Art. 1552a.

§1. Przy ustalaniu wymiaru urlopu na podstawie art. 1551 i 1552 kalendarzowy miesiąc pracy odpowiada 1/12 wymiaru urlopu przysługującego pracownikowi zgodnie z art. 154 § 1 i 2.

§2. Niepełny kalendarzowy miesiąc pracy zaokrągla się w górę do pełnego miesiąca.

§3. Jeżeli ustanie stosunku pracy u dotychczasowego pracodawcy i nawiązanie takiego stosunku u kolejnego pracodawcy następuje w tym samym miesiącu kalendarzowym, zaokrąglenia do pełnego miesiąca dokonuje dotychczasowy pracodawca.

Art. 1553.

§1. Przy ustalaniu wymiaru urlopu na podstawie przepisów art. 1551 i 1552 niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia.

§2. Urlop należny pracownikowi w danym roku kalendarzowym nie może jednak przekroczyć wymiaru wynikającego z przepisu art. 154 § 1.

Art. 156.

(uchylony)

Art. 157.

(uchylony)

Art. 158.

Pracownikowi, który wykorzystał urlop za dany rok kalendarzowy, a następnie uzyskał w ciągu tego roku prawo do urlopu w wyższym wymiarze, przysługuje urlop uzupełniający.

Art. 159.

(uchylony)

Art. 160.

(uchylony)

Art. 161.

Pracodawca jest obowiązany udzielić pracownikowi urlopu w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo.

Art. 162.

Na wniosek pracownika urlop może być podzielony na części. W takim jednak przypadku co najmniej jedna część wypoczynku powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych.

Art. 163.

§1. Urlopy powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów. Plan urlopów ustala pracodawca, biorąc pod uwagę wnioski pracowników i konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. Planem urlopów nie obejmuje się części urlopu udzielanego pracownikowi zgodnie z art. 1672.

§11. Pracodawca nie ustala planu urlopów, jeżeli zakładowa organizacja związkowa wyraziła na to zgodę; dotyczy to także pracodawcy, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa. W takich przypadkach pracodawca ustala termin urlopu po porozumieniu z pracownikiem. Przepis § 1 zdanie drugie i trzecie stosuje się odpowiednio.

§2. Plan urlopów podaje się do wiadomości pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy.

§3. Na wniosek pracownicy udziela się jej urlopu bezpośrednio po urlopie macierzyńskim; dotyczy to także pracownika-ojca wychowującego dziecko, który korzysta z urlopu macierzyńskiego.

Art. 164.

§1. Przesunięcie terminu urlopu może nastąpić na wniosek pracownika umotywowany ważnymi przyczynami.

§2. Przesunięcie terminu urlopu jest także dopuszczalne z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, jeżeli nieobecność pracownika spowodowałaby poważne zakłócenia toku pracy.

Art. 165.

Jeżeli pracownik nie może rozpocząć urlopu w ustalonym terminie z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy, a w szczególności z powodu:

pracodawca jest obowiązany przesunąć urlop na termin późniejszy.

Art. 166.

Część urlopu nie wykorzystaną z powodu:

pracodawca jest obowiązany udzielić w terminie późniejszym.

Art. 167.

§1. Pracodawca może odwołać pracownika z urlopu tylko wówczas, gdy jego obecności w zakładzie wymagają okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu.

§2. Pracodawca jest obowiązany pokryć koszty poniesione przez pracownika w bezpośrednim związku z odwołaniem go z urlopu.

Art. 1671.

W okresie wypowiedzenia umowy o prace pracownik jest obowiązany wykorzystać przysługujący mu urlop, jeżeli w tym okresie pracodawca udzieli mu urlopu. W takim przypadku wymiar udzielonego urlopu, z wyłączeniem urlopu zaległego, nie może przekraczać wymiaru wynikającego z przepisów art. 1551.

Art. 1672.

Pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym nie więcej niż 4 dni urlopu w każdym roku kalendarzowym. Pracownik zgłasza żądanie udzielenia urlopu najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu.

Art. 1673.

Łączny wymiar urlopu wykorzystanego przez pracownika na zasadach i w trybie określonych w art. 1672 nie może przekroczyć w roku kalendarzowym 4 dni, niezależnie od liczby pracodawców, z którymi pracownik pozostaje w danym roku w kolejnych stosunkach pracy.

Art. 168.

Urlopu niewykorzystanego w terminie ustalonym zgodnie z art. 163 należy pracownikowi udzielić najpóźniej do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego; nie dotyczy to części urlopu udzielanego zgodnie z art. 1672.

Art. 169.

(uchylony)

Art. 170.

(uchylony)

Art. 171.

§1. W przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny.

§2. (uchylony)

§3. Pracodawca nie ma obowiązku wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w § 1, w przypadku gdy strony postanowią o wykorzystaniu urlopu w czasie pozostawania pracownika w stosunku pracy na podstawie kolejnej umowy o prace zawartej z tym samym pracodawcą bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o prace z tym pracodawcą.

Art. 172.

Za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował. Zmienne składniki wynagrodzenia mogą być obliczane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z okresu 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu; w przypadkach znacznego wahania wysokości wynagrodzenia okres ten może być przedłużony do 12 miesięcy.

Art. 1721.

§1. Jeżeli pracodawca na podstawie odrębnych przepisów jest obowiązany objąć pracownika ubezpieczeniem gwarantującym mu otrzymanie świadczenia pieniężnego za czas urlopu, pracownikowi nie przysługuje wynagrodzenie przewidziane w art. 172 lub ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w art. 171.

§2. Jeżeli świadczenie pieniężne za czas urlopu, o którym mowa w § 1, jest niższe od wynagrodzenia przewidzianego w art. 172 lub od ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 171, pracodawca jest obowiązany wypłacić pracownikowi kwotę stanowiącą różnicę między tymi należnościami.

Art. 173.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop.

Większe okno
Gość
2016-01-19 11:42:24
Odpowiedzi: 0
Pracownik przy przyjęciu do pracy nie dostarczył dokumentów od poprzednich pracodawców i szkoły dlatego otrzymywał 20 dni urlopu rocznie po uzupełnieniu okazało się że od 2 lat przysługuje mu prawo do urlopu 26-dniowego (w tym okresie pracował u nas)Prawdopodobnie jako pracodawca mamy obowiązek uzupełnić niewykorzystany urlop wstecz do 3 lat. Gdzie mogę znaleźć ten przepis?
Gość
2016-01-19 14:09:47
Odpowiedzi: 0
czy dzień opieki nad dzieckiem mogę wybrać godzinowo, nie brać całego dnia?
Piotr
2016-01-20 17:13:15
Odpowiedzi: 0
jak powinien być rozliczany urlop w placówkach służby zdrowia przy zatrudnieniu na 1/2 etatu, jeżeli w lipcu 2015 roku będąc 10 dni na urlopie żona miała go rozliczonego jako pełne dniówki pracy (7h 35 min) a gdy w styczniu 2016 r wybrała 3 dni starego urlopu policzono go jako 3x3h i 47min (11h i 22min) (w moim rozumieniu 1/2 etatu to 13 dni urlopu po 8h, czyli 104h) Czy jet to dobre rozumienie przepisów kodeksu pracy?
GENIU
2016-01-21 18:59:28
Odpowiedzi: 1
Czy przysługuje dzień wolny płatny od pracy w dniu pogrzebu tesciów.
Odpowiedzi (1):
Gość
2016-01-22 23:42:14
Przysługuje jeden dzień urlopu okolicznosciowego rozliczanego jak urlop wypoczynkowy
Dodaj odpowiedź
Monika
2016-01-22 23:34:03
Odpowiedzi: 0
Pracuje w zakładzie który świadczy pracę 24 godziny na dobę przez 7 dni w tygodniu, pracujemy po 8 godzin, 5 dni w tygodniu. Jednak w tym tygodniu byłam 6 dni w pracy. Dlatego w przyszłym pracodawca oddaje mi ten plus jeden dzień wolny, czy może być to dzień po nocnej zmianie? Tzn jeżeli skończę pracę o 6 rano czy ten dzień może być traktowany jako ten który mi oddaje?
Gość
2016-01-23 10:30:11
Odpowiedzi: 0
Mam pytanie czy w związku z urlopem wypoczynkowym np. ze względu na wyjazd do szkoły, praca odbywa się w systemie zadaniowym 7 godz. dziennie ze względu na grupę, na dany tydzień pracownik ma przydzieloną do wykonania określoną ilość zadań, należy odpracować (bez wynagrodzenia) przydzielone zadania przed dniem urlopu? Lub w przypadku urlopu wypoczynkowego czy pracownik może mieć obowiązek nadrobienia zadań za pierwszy tydzień urlopu wypoczynkowego (bez wynagrodzenia) a w następnym tygodniu nieobecności pracownika zespół (bez wynagrodzenia ani jako godzin do odebrania) ma wykonać oprócz zadań własnych, zadania pracownika przebywającego na urlopie?
marek
2016-01-25 15:14:05
Odpowiedzi: 1
witam czy na umowie zlecenie przysługuje mi urlop i ile nalezy mi sie dni urlopu jak to jest moja pierwsza praca
Odpowiedzi (1):
dky
2016-01-26 08:42:53
Umowa zlecenie nie podlega pod Kodeks Pracy. Na umowie zlecenie nie przysługuje żaden urlop.
Dodaj odpowiedź
Gość
2016-01-26 11:39:13
Odpowiedzi: 1
Witam. Czy pracodawca może narzucić mi datę do kiedy ma być wykorzystany urlop na żądanie?
Odpowiedzi (1):
Janeksk
2016-01-29 12:08:39
Pracodawca nie ma takiego prawa. Z PP wynika wprost, iż można go wykorzystać do końca danego roku.W przypadku niewykorzystania przechodzi na kolejny rok ale już jako zwykły urlop
Dodaj odpowiedź
Gość
2016-01-27 07:55:09
Odpowiedzi: 0
czy pracownik odchodzac na emeryture 31 marca może zg z planem urlopów wykorzystać 22 dni urlopu, a nie tylko proporcjonalnie 7 dni.
Gość
2016-01-27 15:57:54
Odpowiedzi: 0
witam pracuję u mojego pracodawcy 7lat w połowie stycnia złożyłam mu wypowiedzenie o rozwiązanie umowy bo mam już drugą pracę ile mi urlopu przysługuje za jeden miesiąc i jakie mam prawa umowę miałam na czas nie określony i dał mi aneks do tej umowy na 3/4 etatu bo powiedział że nie ma tyle pracy i nie wypracowuję godzin proszę o odpowiedż.
Gość
2016-01-27 18:08:23
Odpowiedzi: 0
witam! pracuję na umowę o pracę na czas określony. moja praca jest dość specyficzna, ponieważ najwięcej zamówień i najgorętszy okres mamy latem. w tym roku pracodawca powiedział, że w takim wypadku nikt nie może wziąć urlopu od początku czerwca do końca sierpnia. czy jest to zgodne z prawem? mamy plan urlopów i nigdy nie zdarzyło się, że dwie osoby w jednym czasie były na urlopie.
Gość
2016-01-29 11:06:56
Odpowiedzi: 1
Dzień dobry. Chciałabym się dowiedzieć jak liczyć urlop jak pracuję w systemie zmianowym 12h dzień na drugi dzień 12h noc, a później 48h przerwa i tak cały czas.
Odpowiedzi (1):
Janeksk
2016-01-29 12:13:58
Urlop należny (20 lub 26 dni) należy przeliczyć na godziny (x8) a następnie na własne dni przy (÷12)
Dodaj odpowiedź
Gość
2016-01-30 13:32:42
Odpowiedzi: 0
Witam.Jestem od 36 lat pracownikiem urzędu miasta inspektorem obecnie, czy faktycznie nie należy mi się 13 pensja roczna za 2015r. spowodu nieobecności w pracy przeszło 182 dni (L4 oraz świadczenie rehabilitacyjne ZUS) z powodu choroby onkologicznej.
Gość
2016-01-30 20:58:46
Odpowiedzi: 0
czy jesli pracuje w sobote na drugą zmiane a potrzebuje mieć akurat w ten dzień wolne to musze wypisać wniosek o urlop i dać go pracodawcy
Gość
2016-01-31 20:41:00
Odpowiedzi: 0
czy pracodawca może odmówić urlopu na żądanie??
ADAM
2016-02-01 13:19:16
Odpowiedzi: 0
czy pracodawca może wliczyć urlop w stawkę godzinową
Gość
2016-02-02 11:24:17
Odpowiedzi: 0
Witam.potrzebuje fachowej odpowiedzi mianowicie mam taka sytuacje:mam umowe na czas nieokreslony w 2013 roku bylam na l4 ciazowym,w momencie urodzenia dziecka przeszlam na roczny urlop macierzynski po tym urlopie bezposrednio wzielam urlop wypoczynkowy a w trakcie tegoz urlopu zaszlam w ciaze i po zakonczeniu wypoczynkowego przeszlam znow na l4 ciazowe i obecnie przebywam na rocznym urlopie macierzynskim na drugie dziecko,niedlugo konczy mi sie ten urlop i moje pytanie jest takie czy po tym urlopie macierzynskim przysluguje mi normlanie urlop wypoczynkowy?czy moge skladac wniosek o takiurlop do pracodawcy?prosze o informacje.
Mariusz
2016-02-03 07:24:24
Odpowiedzi: 0
Czy pracodawca może dowolnie dysponować częścią mojego urlopu wypoczynkowego - np. daje mi dzień wolnego(urlopu) bo nie ma dla mnie pracy.
Gość
2016-02-03 12:34:52
Odpowiedzi: 0
Witam. 4lutego kończy mi sie urlop macierzyński i od 5 lutego idę na urlop wypoczynkowy za rok 2014 i 2015 . Czy pracodawca moze mnie z urlopu wypoczynkowego sciągnąć do pracy?
Gość
2016-02-04 10:09:04
Odpowiedzi: 0
Czy pracodawca może dobrowolnie dysponować urlopem pracownika?
beata
2016-02-04 11:20:12
Odpowiedzi: 0
Czy muszę najpierw wykorzystać urlop z roku 2015 żeby móc korzystać z urlopu za 2016 r. ?
HALINA
2016-02-05 20:07:35
Odpowiedzi: 0
W MIESIĄCU LISTOPADZIE 2015R NABYŁAM PRAWO DO EMERYTURY. W MIESIĄCU MARCU 2016R ZAMIERZAM ODEJŚC NA EMERYTURĘ, ILE DNI URLOPU PRZYSŁUGUJE MI DO WYKORZYSTANIA ZA 2016ROK
Sylwia
2016-02-07 23:46:52
Odpowiedzi: 0
Witam, Proszę o odpowiedź na temat urlopu wypoczynkowego, który będzie po urlopie macierzyńskim a przed urlopem wychowawczym. Od 27-go maja 2014r. byłam na zwolnieniu lekarskim (ciąża), urodziłam w grudniu bliźniaki, mój urlop macierzyński będzie trwał do 18.03.2016r. (65 tyg.). Po urlopie macierzyńskim chciałabym wykorzystać zaległy urlop wypoczynkowy za rok 2014. Moje pytanie brzmi: czy gdy przez cały rok 2015 przebywałam na macierzyńskim to urlop wypoczynkowy za ten rok mi się należy? I drugie pytanie, czy za rok 2016r. też mi się należy urlop wypoczynkowy, w przypadku gdy wiem, że do pracy wrócę w 2017r.? Pozdrawiam. Sylwia Kotaba
Gość
2016-02-08 16:52:12
Odpowiedzi: 0
Czy pracodawca może narzucić mi termin urlopu? Czy jest na to jakiś przepis by mu pokazać. pracuje w szkole jako nauczyciel i dyrektor chce nas wysłać na urlopy w ferie ponieważ sama taki bierze, natomiast my nie chcemy go brać w ferie a chcemy w wakacje
Zofia
2016-02-09 12:26:47
Odpowiedzi: 0
Pracuje w żłobku, w ktorym każdego roku w lipcu jest postój. Pracodawca wymaga by tym właśnie miesiącu wykorzystać większość urlopu wypoczynkowego, nawet 22 dni. Wymóg ten opiera na statusie żlobka, który sama stworzyla. Nie wyraza zgody na urlop w innym czasie nawet w uzasadnionym przypadku, np. Sanatorium z NFZ. Czy działania mojej szefowej są zgodne z prawem?
Zadaj pytanie:
(opcjonalnie, nie będzie widoczny)
powiadom mnie mailem gdy pojawi się odpowiedź
Czy jesteś człowiekiem
 

Do góry
urzędy pracy pomorskie urzędy pracy zachodniopomorskie urzędy pracy warmińsko-mazurskie urzędy pracy podlaskie urzędy pracy mazowieckie urzędy pracy kujawsko-pomorskie urzędy pracy wielkopolskie urzędy pracy lubuskie urzedy pracy lubelskie urzedy pracy łódzkie urzędy pracy dolnośląskie urzędy pracy opolskie urzędy pracy śląskie urzędy pracy świętokrzyskie urzędy pracy podkarpackie urzędy pracy małopolskie