Korzystając z naszej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies, w celu zapewnienia Ci wygody podczas przeglądania naszego serwisu. Aby dowiedzieć się więcej na temat cookies oraz w jaki sposób z nich korzystamy, kliknij tutaj

Kodeks pracy | Konstytucja RP | Kodeks cywilny
Kontakt | Mapa strony
godło polski

Kodeks pracy

Prawo pracy
Portal informacyjny
A A A

Kodeks pracy

Polskie prawo pracy
Stan prawny: styczeń 2017r.
Linki sponsorowane

URLOPY PRACOWNICZE

Rozdział 1 - Urlopy wypoczynkowe

Art. 152.

§1. Pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego, zwanego dalej "urlopem".

§2. Pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu.

Art. 153.

§1. Pracownik podejmujący prace po raz pierwszy, w roku kalendarzowym, w którym podjął prace, uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku.

§2. Prawo do kolejnych urlopów pracownik nabywa w każdym następnym roku kalendarzowym.

Art. 154.

§1. Wymiar urlopu wynosi:

§2. Wymiar urlopu dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika, biorąc za podstawę wymiar urlopu określony w § 1; niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia.

§3. Wymiar urlopu w danym roku kalendarzowym, ustalony na podstawie § 1 i 2, nie może przekroczyć wymiaru określonego w § 1.

Art. 1541.

§1. Do okresu zatrudnienia, od którego zależy prawo do urlopu i wymiar urlopu, wlicza się okresy poprzedniego zatrudnienia, bez względu na przerwy w zatrudnieniu oraz sposób ustania stosunku pracy.

§2. W przypadku jednoczesnego pozostawania w dwóch lub więcej stosunkach pracy wliczeniu podlega także okres poprzedniego niezakończonego zatrudnienia w części przypadającej przed nawiązaniem drugiego lub kolejnego stosunku pracy.

Art. 1542.

§1. Urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w wymiarze godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika w danym dniu, z zastrzeżeniem § 4.

§2. Przy udzielaniu urlopu zgodnie z § 1, jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy.

§3. Przepis § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do pracownika, dla którego dobowa norma czasu pracy, wynikająca z odrębnych przepisów, jest niższa niż 8 godzin.

§4. Udzielenie pracownikowi urlopu w dniu pracy w wymiarze godzinowym odpowiadającym części dobowego wymiaru czasu pracy jest dopuszczalne jedynie w przypadku, gdy część urlopu pozostała do wykorzystania jest niższa niż pełny dobowy wymiar czasu pracy pracownika w dniu, na który ma być udzielony urlop.

Art. 155.

§1. Do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się z tytułu ukończenia:

Okresy nauki, o których mowa w pkt 1-6, nie podlegają sumowaniu.

§2. Jeżeli pracownik pobierał naukę w czasie zatrudnienia, do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się bądź okres zatrudnienia, w którym była pobierana nauka, bądź okres nauki, zależnie od tego, co jest korzystniejsze dla pracownika.

Art. 1551.

§1. W roku kalendarzowym, w którym ustaje stosunek pracy z pracownikiem uprawnionym do kolejnego urlopu, pracownikowi przysługuje urlop:

§2. Pracownikowi, który przed ustaniem stosunku pracy w ciągu roku kalendarzowego wykorzystał urlop w wymiarze wyższym niż wynikający z § 1 pkt 1, przysługuje u kolejnego pracodawcy urlop w odpowiednio niższym wymiarze; łączny wymiar urlopu w roku kalendarzowym nie może być jednak niższy niż wynikający z okresu przepracowanego w tym roku u wszystkich pracodawców.

§21. Przepis § 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio do pracownika podejmującego prace u kolejnego pracodawcy w ciągu innego roku kalendarzowego niż rok, w którym ustał jego stosunek pracy z poprzednim pracodawcą.

§3. (uchylony)

Art. 1552.

§1. Przepis art. 1551 § 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio do pracownika powracającego do pracy u dotychczasowego pracodawcy w ciągu roku kalendarzowego po trwającym co najmniej 1 miesiąc okresie:

§2. Jeżeli okres, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 3–6, przypada po nabyciu przez pracownika prawa do urlopu w danym roku kalendarzowym, wymiar urlopu pracownika powracającego do pracy w ciągu tego samego roku kalendarzowego ulega proporcjonalnemu obniżeniu, chyba że przed rozpoczęciem tego okresu pracownik wykorzystał urlop w przysługującym mu lub w wyższym wymiarze.

Art. 1552a.

§1. Przy ustalaniu wymiaru urlopu na podstawie art. 1551 i 1552 kalendarzowy miesiąc pracy odpowiada 1/12 wymiaru urlopu przysługującego pracownikowi zgodnie z art. 154 § 1 i 2.

§2. Niepełny kalendarzowy miesiąc pracy zaokrągla się w górę do pełnego miesiąca.

§3. Jeżeli ustanie stosunku pracy u dotychczasowego pracodawcy i nawiązanie takiego stosunku u kolejnego pracodawcy następuje w tym samym miesiącu kalendarzowym, zaokrąglenia do pełnego miesiąca dokonuje dotychczasowy pracodawca.

Art. 1553.

§1. Przy ustalaniu wymiaru urlopu na podstawie przepisów art. 1551 i 1552 niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia.

§2. Urlop należny pracownikowi w danym roku kalendarzowym nie może jednak przekroczyć wymiaru wynikającego z przepisu art. 154 § 1.

Art. 156.

(uchylony)

Art. 157.

(uchylony)

Art. 158.

Pracownikowi, który wykorzystał urlop za dany rok kalendarzowy, a następnie uzyskał w ciągu tego roku prawo do urlopu w wyższym wymiarze, przysługuje urlop uzupełniający.

Art. 159.

(uchylony)

Art. 160.

(uchylony)

Art. 161.

Pracodawca jest obowiązany udzielić pracownikowi urlopu w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo.

Art. 162.

Na wniosek pracownika urlop może być podzielony na części. W takim jednak przypadku co najmniej jedna część wypoczynku powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych.

Art. 163.

§1. Urlopy powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów. Plan urlopów ustala pracodawca, biorąc pod uwagę wnioski pracowników i konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. Planem urlopów nie obejmuje się części urlopu udzielanego pracownikowi zgodnie z art. 1672.

§11. Pracodawca nie ustala planu urlopów, jeżeli zakładowa organizacja związkowa wyraziła na to zgodę; dotyczy to także pracodawcy, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa. W takich przypadkach pracodawca ustala termin urlopu po porozumieniu z pracownikiem. Przepis § 1 zdanie drugie i trzecie stosuje się odpowiednio.

§2. Plan urlopów podaje się do wiadomości pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy.

§3. Na wniosek pracownicy udziela się jej urlopu bezpośrednio po urlopie macierzyńskim; dotyczy to także pracownika-ojca wychowującego dziecko, który korzysta z urlopu macierzyńskiego.

Art. 164.

§1. Przesunięcie terminu urlopu może nastąpić na wniosek pracownika umotywowany ważnymi przyczynami.

§2. Przesunięcie terminu urlopu jest także dopuszczalne z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, jeżeli nieobecność pracownika spowodowałaby poważne zakłócenia toku pracy.

Art. 165.

Jeżeli pracownik nie może rozpocząć urlopu w ustalonym terminie z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy, a w szczególności z powodu:

pracodawca jest obowiązany przesunąć urlop na termin późniejszy.

Art. 166.

Część urlopu nie wykorzystaną z powodu:

pracodawca jest obowiązany udzielić w terminie późniejszym.

Art. 167.

§1. Pracodawca może odwołać pracownika z urlopu tylko wówczas, gdy jego obecności w zakładzie wymagają okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu.

§2. Pracodawca jest obowiązany pokryć koszty poniesione przez pracownika w bezpośrednim związku z odwołaniem go z urlopu.

Art. 1671.

W okresie wypowiedzenia umowy o prace pracownik jest obowiązany wykorzystać przysługujący mu urlop, jeżeli w tym okresie pracodawca udzieli mu urlopu. W takim przypadku wymiar udzielonego urlopu, z wyłączeniem urlopu zaległego, nie może przekraczać wymiaru wynikającego z przepisów art. 1551.

Art. 1672.

Pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym nie więcej niż 4 dni urlopu w każdym roku kalendarzowym. Pracownik zgłasza żądanie udzielenia urlopu najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu.

Art. 1673.

Łączny wymiar urlopu wykorzystanego przez pracownika na zasadach i w trybie określonych w art. 1672 nie może przekroczyć w roku kalendarzowym 4 dni, niezależnie od liczby pracodawców, z którymi pracownik pozostaje w danym roku w kolejnych stosunkach pracy.

Art. 168.

Urlopu niewykorzystanego w terminie ustalonym zgodnie z art. 163 należy pracownikowi udzielić najpóźniej do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego; nie dotyczy to części urlopu udzielanego zgodnie z art. 1672.

Art. 169.

(uchylony)

Art. 170.

(uchylony)

Art. 171.

§1. W przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny.

§2. (uchylony)

§3. Pracodawca nie ma obowiązku wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w § 1, w przypadku gdy strony postanowią o wykorzystaniu urlopu w czasie pozostawania pracownika w stosunku pracy na podstawie kolejnej umowy o prace zawartej z tym samym pracodawcą bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o prace z tym pracodawcą.

Art. 172.

Za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował. Zmienne składniki wynagrodzenia mogą być obliczane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z okresu 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu; w przypadkach znacznego wahania wysokości wynagrodzenia okres ten może być przedłużony do 12 miesięcy.

Art. 1721.

§1. Jeżeli pracodawca na podstawie odrębnych przepisów jest obowiązany objąć pracownika ubezpieczeniem gwarantującym mu otrzymanie świadczenia pieniężnego za czas urlopu, pracownikowi nie przysługuje wynagrodzenie przewidziane w art. 172 lub ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w art. 171.

§2. Jeżeli świadczenie pieniężne za czas urlopu, o którym mowa w § 1, jest niższe od wynagrodzenia przewidzianego w art. 172 lub od ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 171, pracodawca jest obowiązany wypłacić pracownikowi kwotę stanowiącą różnicę między tymi należnościami.

Art. 173.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop.

Większe okno
Gość
2016-11-28 08:35:29
Odpowiedzi: 0
Urlop na żądanie-do kiedy najpóźniej można go zgłosić? Czy nawet godzine przed rozpoczęciem pracy? Pozdrawiam.
Gość
2016-11-29 09:26:35
Odpowiedzi: 0
Obecnie przebywam na urlopie macierzyńskim potem do końca roku mam wykorzystac urlop wypoczynkowy zaległy z koncem roku konczy mi sie umowa, za reszte urlopu pracodawca ma mi wyplacic ekwiwalent. Z czego zostanie on naliczony jeśli ostatni rok przebywałam na macierzyńskim?
Gość
2016-11-29 17:49:17
Odpowiedzi: 0
czy pracodawca moze mi nie zaplacic za 1 dzien urlopu a zamian wykozystac sobote w kturej bylem w pracy
Gość
2016-11-29 23:10:40
Odpowiedzi: 1
jestem na wypowiedzeniu miesięcznym od 1 do 31 grudnia i mam zaległy urlop - ponad 30 dni. Czy jeśli przyniosę chorobowe to po zakończeniu tego chorobowego mogę zacząć pracę w innej firmie? Ewentualnie czy były pracodawca może mi cofnąć urlop wypoczynkowy?
Odpowiedzi (1):
Gość
2016-12-15 19:41:19
Po 31 grudnia możesz iść do pracy, chyba ze pracodawca wyrazi zgodę to wczesniej.
Dodaj odpowiedź
Gość
2016-12-05 18:44:59
Odpowiedzi: 0
Witam i pozdrawiam. Mam pytanie;czy można przenieść zaplanowany urlop pod koniec starego roku na nowy rok. Pozdrawiam.
Gość
2016-12-13 00:57:41
Odpowiedzi: 0
witam mam pytanie odnośnie planowania urlopu. Czy pracodawca ma prawo żądać zaplanowania urlopu z uwzględnieniem urlopu na żądanie? Pracodawca wymaga ode mnie dodania tych 4 dni do planu urlopowego.
Gość
2016-12-22 20:15:21
Odpowiedzi: 0
Witam, mam taką sytuację.Zostało mi prawie 60 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i no właśnie co dalej...Od początku sprawa wygląda tak.Pracuje prawie 10 lat w u jednego pracodawcy i nigdy w sumie sie tym nie interesowalem dopiero w tym roku postanowilem sie zając ta sprawa.I z tego co sie dowiedziałem na ta chwilę to to że od roku 2006 do 2012 urlop juz przepadł i nic sie z tym nie zrobi.Księgowa wyliczyła mi na tą chwilę 58 dni zaległego urlopu, ale zastrzegła ze mogę go wykorzystać tylko w terminach które nie zakłócą pracy zakładu.No dobrze a co z urlopem za 2013, 2014, 2015?Ani dni wolnych ani pieniędzy które się należą za urlop wypoczynkowy.I dlaczego wogóle dopuszczono do takiej sytuacji w której jest aż tyle dni zaległych, gdyż w kodeksu pracy jasno wynika że zaległy urlop trzeba wykorzystać w roku bieżącym lub najpóźniej w roku następnym do 30 września.Może ktoś doradzi jakie mam teraz możliwości dochodzenia swoich praw i jak to rozwiązać?czy pracodawca nie popełnił wykroczenia?
Gość
2016-12-26 13:15:33
Odpowiedzi: 1
gdy mam stopien niepelnosprawnosci nalez sie dodatkowy urlop
Odpowiedzi (1):
dky
2016-12-27 15:18:38
Tych kwestii nie reguluje Kodeks Pracy tylko Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Jeżeli masz 1 lub 2 grupę, masz wówczas prawo do dodatkowych 10 dni urlopu. Na 3 grupie się to nie należy.
Dodaj odpowiedź
Agata
2016-12-28 09:48:09
Odpowiedzi: 0
skończył mi się urlop. czy mogę wziąć sobie jeden dzień urlopu na poczet przyszłego roku?
Gość
2016-12-28 11:18:15
Odpowiedzi: 0
Witam. czy pracodawca może dać przymusowy urlop,między dwoma weekendami pracującymi?
Gość
2016-12-28 16:37:31
Odpowiedzi: 0
Kiedy muszę zgłosić że chcę wziąć urlop na telefon
piotr
2016-12-30 19:04:12
Odpowiedzi: 0
mam przepracowane 40 lat w więc urlop 26 dni,we wrześniu 2017 chcę przejść na emeryturę czy do dnia odejścia mogę wybrać cały urlop
Piotr
2016-12-30 20:27:42
Odpowiedzi: 0
moja żona zgodnie z nową ustawą od pażdziernika 2017 będzie mogła przejść na emeryturę, jeżeli złoży 3-miesięczne wypowiedzenie do 31 stycznia 2018 czy może wybrać urlop w 2017 i styczniu 2018r
Gość
2016-12-30 22:36:52
Odpowiedzi: 0
Urlop psychiatrycznie powinien trwać 4 tygodnie żeby zniwelować stres.To błąd branie krótszego urlopu. Badania PET (pozytonowa tomografia emisyjna) pokazują że leki psychotropowe działają czasem dopiero po miesiącu stosowania. Podobnie wypoczynek i odstresowanie raczej daje efektu w mózgu odrazu, a dopiero po miesiącu. W poważnym wypaleniu zawodowym może być potrzebne 6miesiecy terapii. Podobnie leki psychotropowe dają efekty najlepsze po 2-3miesięcznym stosowaniu.Przedział czasu skuteczności leczenia wynosi od 1miesiąca do 6miesięcy.Jeśli po 6 miesiącach lek psychotropowy nie pomógł to należy go już nie stosować.Jednak decyzje podejmuje lekarz psychiatra. Poza jednym długim 4-5tygodniowym urlopem w roku powinno się wziąć 3 urlopy jednotygodniowe na kwartał.
Gość
2017-01-04 12:46:50
Odpowiedzi: 1
Czy urlop na żądanie może być wystawiony bez wiedzy pracownika? Chodzi o taką sytuację kiedy zachorowało mi dziecko pod koniec roku i idę do kierownika po 1 dzień urlopu na żądanie. Kierownik mówi że wszystkie 4 dni zostały wykorzystane w grudniu. Ja osobiście nie brałem żadnego na żądanie. Czy urlop taki może być wstawiany bez mojej wiedzy po to żeby te 4 dni w roku były wykorzystane?
Odpowiedzi (1):
dky
2017-01-04 13:37:14
Urlop na żądanie jest częścią urlopu wypoczynkowego. Innymi słowy: 4 dni urlopu wypoczynkowego można wybrać na żądanie. Być może wykorzystałaś/eś już cały urlop wypoczynkowy, dlatego nie dostałaś/eś urlopu?
Dodaj odpowiedź
Jan
2017-01-09 15:53:56
Odpowiedzi: 1
Mam 40 lat pracy wykorzystałem w 2016 całe 26 dni urlopu , jest nowy już rok 17 i cały styczeń przepracuję,ale nie wiem co dalej podobno będą zwolnienia, czy po tym miesiącu pracy nalezy mi się jakiś urlop?
Odpowiedzi (1):
Gość
2017-01-11 05:31:34
Może Pan już wykorzystać cały przysługujący Panu urlop za 2017 r. czyli 26 dni. Jeśli nie wykorzysta go Pan do czasu ewentualnego zwolnienia będzie należał się Panu ekwiwalent pieniężny lub wynagrodzenie tylko za tę część urlopu jaka należałaby się w momencie tego zwolnienia, czyli np. za 3, 5 lub więcej miesięcy.
Dodaj odpowiedź
katrzyna
2017-01-09 17:05:11
Odpowiedzi: 0
czy pracownikowi należy się urlop w okresie letnim pracuje w szpitalu?
Gość
2017-01-10 14:24:38
Odpowiedzi: 0
Co mam zrobić gdy pracownik nie chce iść na urlop wypoczynkowy. Wybiera tylko wtedy gdy chce i mu termin odpowiada. Na dzień dzisiejszy ma urlop za 2014 rok 5 dni, 26 dni za 2015 rok. Wystawiłem wniosek urlopowy na razie na 10 dni ale i z tym jest problem. Idę do szefa z kartą urlopową na 31 dni zaległego urlopu (za 2014 i 2015) a jak nie przyjmie to co dalej
kkk
2017-01-11 10:30:21
Odpowiedzi: 0
Kobieta pracująca na podstawie umowy na czas nieokreślony, i której staż pracy to 12lat w okresie od 20.09.2015r. do 13.03.2016r. była na zwolnieniu lekarskim. Od 14.03.2016r. do 12.03.2016r. jest na urlopie macierzyńskim. - Ile przysługuje jej urlopu za 2017r. jeżeli po urlopie macierzyńskim ma zamiar wypowiedzieć umowę na mocy porozumienia stron? - Czy po rozwiązaniu stosunku pracy lepiej wykorzystać zaległy urlop czy wypłacić ekwiwalent? - Co wtedy jak pracownica wykorzysta 26 dniowy urlop wypoczynkowy zaraz po urlopie macierzyńskim, zwolni się i później nigdzie nie będzie pracować? - Czy za 2016r. należy jej się 26 dni urlopu wypoczynkowego?
Gość
2017-01-12 09:50:04
Odpowiedzi: 0
Witam. Mam pytanie - kierowniczka wysłała mnie na zaległy urlop bez pytania - od poniedziałku do piątku UW , sobota wolna a w niedzielę wstawiła mnie pracy na 14. Następnie znowu od poniedziałku urlop wypoczynkowy - czy tak można? Albo przyszedł pracownik do pracy ta stwierdziła, że jest nas za dużo i jednej osobie kazała iść do domu i wstawiła UW - można tak?
Zbigniew
2017-01-13 13:45:36
Odpowiedzi: 0
Czy pracownik na własne życzenie może kumulować rlop prze lata
Gość
2017-01-16 14:50:54
Odpowiedzi: 0
Ile mogę zaplanować dni urlopu ,posiadam 39 dni.Czy to będzie 22dni czy 35 dni
Maciej
2017-01-17 12:22:47
Odpowiedzi: 0
Czy jeżeli potrzebuje jeden dzień urlopu i powiadomię przełożonego o nim mniej niż 3 dni wcześniej to według przepisów muszę wziąć urlop na żądanie?
Zosia
2017-01-17 15:15:42
Odpowiedzi: 0
Kończy mi się urlop macierzyński i idę na urlop wychowawczy.Mam jeszcze 50 dni urlopu wypoczynkowego, muszę go wykorzystać po url.macierzyńskim.Czy pracodawca może nie zapłacić mi za ten urlop?
Gość
2017-01-18 12:25:29
Odpowiedzi: 0
Idąc na emeryturę 29 stycznia 2018 roku mogę wykorzystać cały nowy urlop 26 dni za 2018 rok
Zadaj pytanie:
(opcjonalnie, nie będzie widoczny)
powiadom mnie mailem gdy pojawi się odpowiedź
Czy jesteś człowiekiem
 

Do góry
urzędy pracy pomorskie urzędy pracy zachodniopomorskie urzędy pracy warmińsko-mazurskie urzędy pracy podlaskie urzędy pracy mazowieckie urzędy pracy kujawsko-pomorskie urzędy pracy wielkopolskie urzędy pracy lubuskie urzedy pracy lubelskie urzedy pracy łódzkie urzędy pracy dolnośląskie urzędy pracy opolskie urzędy pracy śląskie urzędy pracy świętokrzyskie urzędy pracy podkarpackie urzędy pracy małopolskie