Korzystając z naszej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies, w celu zapewnienia Ci wygody podczas przeglądania naszego serwisu. Aby dowiedzieć się więcej na temat cookies oraz w jaki sposób z nich korzystamy, kliknij tutaj

Kodeks pracy | Konstytucja RP | Kodeks cywilny
Kontakt | Mapa strony
godło polski

Kodeks pracy

Prawo pracy
Portal informacyjny
A A A

Kodeks pracy

Polskie prawo pracy
Stan prawny: wrzesień 2017r.
Linki sponsorowane

URLOPY PRACOWNICZE

Rozdział 1 - Urlopy wypoczynkowe

Art. 152.

§1. Pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego, zwanego dalej "urlopem".

§2. Pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu.

Art. 153.

§1. Pracownik podejmujący prace po raz pierwszy, w roku kalendarzowym, w którym podjął prace, uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku.

§2. Prawo do kolejnych urlopów pracownik nabywa w każdym następnym roku kalendarzowym.

Art. 154.

§1. Wymiar urlopu wynosi:

§2. Wymiar urlopu dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika, biorąc za podstawę wymiar urlopu określony w § 1; niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia.

§3. Wymiar urlopu w danym roku kalendarzowym, ustalony na podstawie § 1 i 2, nie może przekroczyć wymiaru określonego w § 1.

Art. 1541.

§1. Do okresu zatrudnienia, od którego zależy prawo do urlopu i wymiar urlopu, wlicza się okresy poprzedniego zatrudnienia, bez względu na przerwy w zatrudnieniu oraz sposób ustania stosunku pracy.

§2. W przypadku jednoczesnego pozostawania w dwóch lub więcej stosunkach pracy wliczeniu podlega także okres poprzedniego niezakończonego zatrudnienia w części przypadającej przed nawiązaniem drugiego lub kolejnego stosunku pracy.

Art. 1542.

§1. Urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w wymiarze godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika w danym dniu, z zastrzeżeniem § 4.

§2. Przy udzielaniu urlopu zgodnie z § 1, jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy.

§3. Przepis § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do pracownika, dla którego dobowa norma czasu pracy, wynikająca z odrębnych przepisów, jest niższa niż 8 godzin.

§4. Udzielenie pracownikowi urlopu w dniu pracy w wymiarze godzinowym odpowiadającym części dobowego wymiaru czasu pracy jest dopuszczalne jedynie w przypadku, gdy część urlopu pozostała do wykorzystania jest niższa niż pełny dobowy wymiar czasu pracy pracownika w dniu, na który ma być udzielony urlop.

Art. 155.

§1. Do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się z tytułu ukończenia:

Okresy nauki, o których mowa w pkt 1-6, nie podlegają sumowaniu.

§2. Jeżeli pracownik pobierał naukę w czasie zatrudnienia, do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się bądź okres zatrudnienia, w którym była pobierana nauka, bądź okres nauki, zależnie od tego, co jest korzystniejsze dla pracownika.

Art. 1551.

§1. W roku kalendarzowym, w którym ustaje stosunek pracy z pracownikiem uprawnionym do kolejnego urlopu, pracownikowi przysługuje urlop:

§2. Pracownikowi, który przed ustaniem stosunku pracy w ciągu roku kalendarzowego wykorzystał urlop w wymiarze wyższym niż wynikający z § 1 pkt 1, przysługuje u kolejnego pracodawcy urlop w odpowiednio niższym wymiarze; łączny wymiar urlopu w roku kalendarzowym nie może być jednak niższy niż wynikający z okresu przepracowanego w tym roku u wszystkich pracodawców.

§21. Przepis § 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio do pracownika podejmującego prace u kolejnego pracodawcy w ciągu innego roku kalendarzowego niż rok, w którym ustał jego stosunek pracy z poprzednim pracodawcą.

§3. (uchylony)

Art. 1552.

§1. Przepis art. 1551 § 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio do pracownika powracającego do pracy u dotychczasowego pracodawcy w ciągu roku kalendarzowego po trwającym co najmniej 1 miesiąc okresie:

§2. Jeżeli okres, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 3–6, przypada po nabyciu przez pracownika prawa do urlopu w danym roku kalendarzowym, wymiar urlopu pracownika powracającego do pracy w ciągu tego samego roku kalendarzowego ulega proporcjonalnemu obniżeniu, chyba że przed rozpoczęciem tego okresu pracownik wykorzystał urlop w przysługującym mu lub w wyższym wymiarze.

Art. 1552a.

§1. Przy ustalaniu wymiaru urlopu na podstawie art. 1551 i 1552 kalendarzowy miesiąc pracy odpowiada 1/12 wymiaru urlopu przysługującego pracownikowi zgodnie z art. 154 § 1 i 2.

§2. Niepełny kalendarzowy miesiąc pracy zaokrągla się w górę do pełnego miesiąca.

§3. Jeżeli ustanie stosunku pracy u dotychczasowego pracodawcy i nawiązanie takiego stosunku u kolejnego pracodawcy następuje w tym samym miesiącu kalendarzowym, zaokrąglenia do pełnego miesiąca dokonuje dotychczasowy pracodawca.

Art. 1553.

§1. Przy ustalaniu wymiaru urlopu na podstawie przepisów art. 1551 i 1552 niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia.

§2. Urlop należny pracownikowi w danym roku kalendarzowym nie może jednak przekroczyć wymiaru wynikającego z przepisu art. 154 § 1.

Art. 156.

(uchylony)

Art. 157.

(uchylony)

Art. 158.

Pracownikowi, który wykorzystał urlop za dany rok kalendarzowy, a następnie uzyskał w ciągu tego roku prawo do urlopu w wyższym wymiarze, przysługuje urlop uzupełniający.

Art. 159.

(uchylony)

Art. 160.

(uchylony)

Art. 161.

Pracodawca jest obowiązany udzielić pracownikowi urlopu w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo.

Art. 162.

Na wniosek pracownika urlop może być podzielony na części. W takim jednak przypadku co najmniej jedna część wypoczynku powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych.

Art. 163.

§1. Urlopy powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów. Plan urlopów ustala pracodawca, biorąc pod uwagę wnioski pracowników i konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. Planem urlopów nie obejmuje się części urlopu udzielanego pracownikowi zgodnie z art. 1672.

§11. Pracodawca nie ustala planu urlopów, jeżeli zakładowa organizacja związkowa wyraziła na to zgodę; dotyczy to także pracodawcy, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa. W takich przypadkach pracodawca ustala termin urlopu po porozumieniu z pracownikiem. Przepis § 1 zdanie drugie i trzecie stosuje się odpowiednio.

§2. Plan urlopów podaje się do wiadomości pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy.

§3. Na wniosek pracownicy udziela się jej urlopu bezpośrednio po urlopie macierzyńskim; dotyczy to także pracownika-ojca wychowującego dziecko, który korzysta z urlopu macierzyńskiego.

Art. 164.

§1. Przesunięcie terminu urlopu może nastąpić na wniosek pracownika umotywowany ważnymi przyczynami.

§2. Przesunięcie terminu urlopu jest także dopuszczalne z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, jeżeli nieobecność pracownika spowodowałaby poważne zakłócenia toku pracy.

Art. 165.

Jeżeli pracownik nie może rozpocząć urlopu w ustalonym terminie z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy, a w szczególności z powodu:

pracodawca jest obowiązany przesunąć urlop na termin późniejszy.

Art. 166.

Część urlopu nie wykorzystaną z powodu:

pracodawca jest obowiązany udzielić w terminie późniejszym.

Art. 167.

§1. Pracodawca może odwołać pracownika z urlopu tylko wówczas, gdy jego obecności w zakładzie wymagają okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu.

§2. Pracodawca jest obowiązany pokryć koszty poniesione przez pracownika w bezpośrednim związku z odwołaniem go z urlopu.

Art. 1671.

W okresie wypowiedzenia umowy o prace pracownik jest obowiązany wykorzystać przysługujący mu urlop, jeżeli w tym okresie pracodawca udzieli mu urlopu. W takim przypadku wymiar udzielonego urlopu, z wyłączeniem urlopu zaległego, nie może przekraczać wymiaru wynikającego z przepisów art. 1551.

Art. 1672.

Pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym nie więcej niż 4 dni urlopu w każdym roku kalendarzowym. Pracownik zgłasza żądanie udzielenia urlopu najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu.

Art. 1673.

Łączny wymiar urlopu wykorzystanego przez pracownika na zasadach i w trybie określonych w art. 1672 nie może przekroczyć w roku kalendarzowym 4 dni, niezależnie od liczby pracodawców, z którymi pracownik pozostaje w danym roku w kolejnych stosunkach pracy.

Art. 168.

Urlopu niewykorzystanego w terminie ustalonym zgodnie z art. 163 należy pracownikowi udzielić najpóźniej do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego; nie dotyczy to części urlopu udzielanego zgodnie z art. 1672.

Art. 169.

(uchylony)

Art. 170.

(uchylony)

Art. 171.

§1. W przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny.

§2. (uchylony)

§3. Pracodawca nie ma obowiązku wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w § 1, w przypadku gdy strony postanowią o wykorzystaniu urlopu w czasie pozostawania pracownika w stosunku pracy na podstawie kolejnej umowy o prace zawartej z tym samym pracodawcą bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o prace z tym pracodawcą.

Art. 172.

Za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował. Zmienne składniki wynagrodzenia mogą być obliczane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z okresu 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu; w przypadkach znacznego wahania wysokości wynagrodzenia okres ten może być przedłużony do 12 miesięcy.

Art. 1721.

§1. Jeżeli pracodawca na podstawie odrębnych przepisów jest obowiązany objąć pracownika ubezpieczeniem gwarantującym mu otrzymanie świadczenia pieniężnego za czas urlopu, pracownikowi nie przysługuje wynagrodzenie przewidziane w art. 172 lub ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w art. 171.

§2. Jeżeli świadczenie pieniężne za czas urlopu, o którym mowa w § 1, jest niższe od wynagrodzenia przewidzianego w art. 172 lub od ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 171, pracodawca jest obowiązany wypłacić pracownikowi kwotę stanowiącą różnicę między tymi należnościami.

Art. 173.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop.

Większe okno
Marzena
2017-03-28 11:22:01
Odpowiedzi: 0
Czy pracownik oddelegowany do pracy za granicę ma prawo do jakichś dni wolnych w roku przysługujących mu na odwiedziny żony i dziecka które mieszkają w Polsce?
Gość
2017-04-06 20:03:04
Odpowiedzi: 0
witam taka informacja w firmie ( zgodnie z rozporządzeniem dzień 14.07. 2017 jest dniem wolnym, proszę o wypisanie urlopów i dostarczenie )Czy pracodawca ma prawo okradać mnie z własnego urlopu?
andrzej
2017-05-08 23:18:10
Odpowiedzi: 0
Jestem po zasiłku rehabilitacyjnym, który skończył się 30 kwietnia,komisję odwoławczą miałem 28 kwietnia.Komisja skierowała mnie do konsultanta ZUS ortopedę nadmieniam że jestem po artroskopia barku prawego związaną z wypadkiem przy pracy,do chwili obecnej nie mam żadnej decyzji ZUS.W pracy wypisałem wniosek o wykorzystanie zaległego urlopu,pracodawca rządami odemnie zaświadczenia o dopuszczeniu do pracy inaczej nie mogę skorzystać z urlopu,a lekarz wyjaśnia że nie muszę wyjaśniając i powołuje się na orzeczenie sądu najwyższego.Jestem w kropce co mam robić żeby nie zostać zwolnionym, proszę o pomoc
Gość
2017-05-09 13:56:33
Odpowiedzi: 0
a czy ktoś wie ile dni urlopu należy się pracując w systemie 11 godzin??bo 11 to nie 12
Iga
2017-05-09 16:30:25
Odpowiedzi: 0
Kierownik nie kaze przychodzic nam do pracy ponieważ mowi ze niema pracy dla nas a nastepnego dnia kaze nam wypisac urlop za dzien wolny . Czy ma prawo zadac od nas wypisania urlopu skoro to nie z naszej przyczyny niema pracy?
Gość
2017-05-24 15:21:52
Odpowiedzi: 0
Czy pracownik, który ma umowę na czas określony na 6 m-cy może po upływie 4 miesięcy wykorzystać cały urlop?
Gość
2017-05-30 14:02:49
Odpowiedzi: 0
Witam Państwa, Pracuję u komornika, czy jeżeli Szef postanowił zamknąć kancelarię w piątek 16 czerwca (normalny dzień pracy) czy może od pracowników żądać wypełnienia wniosku urlopowego na ten dzień? Dziękuję za odpowiedź.
Gość
2017-06-05 15:19:02
Odpowiedzi: 1
u obecnego pracodawcy pracuję już 4 lata i w tym 2017 r. od 1.X przechodzę na pełną emeryturę-czy mam prawo do pełnego urlopu za cały rok czy pomniejszonemu o kwartał.
Odpowiedzi (1):
Gość
2017-06-06 13:20:43
masz prawo do urlopu proporcjonalnego czyli od 01.01 do 1.10 czyli do 22 dni.
Dodaj odpowiedź
Gość
2017-06-08 00:33:14
Odpowiedzi: 0
Czy można zaplanować cały przysługujący urlop razem z dniami N/Ż? Pracownik sam wyszedł z takim wnioskiem ale art.163
Gość
2017-06-08 21:27:24
Odpowiedzi: 0
W jakim czasie pracownik placówki oświatowej nieferyjnej(Młodzieżowy Dom Kultury) ma prawo wybrać urlop za przepracowaną sobotę lub niedzielę?
marek
2017-06-14 16:56:57
Odpowiedzi: 0
mam umowę o prace,pełny etat i tylko niedziele wolne - szef nie chce słyszeć o żadnym urlopie,nawet dniu wolnym,mam stawkę godzinową(nawet byłem chory wtedy 3 dni wolne - oczywiście nie dostałem nawet grosza-bo niepracowałem!) Co robić??? (izaległy urlop za poprzedni rok)
Gość
2017-06-16 08:19:34
Odpowiedzi: 0
Przepracowałem w zakładzie ponad 10 lat.W związku z utratą kwalfikacji ze względów zdrowotnych napisałem wniosek o zwolnienie za porozumieniem stron.Przepracowałem w roku kalendarzowym 8 miesięcy.Czy należy mi się urlop i w jakim wymiarze.
Gość
2017-06-23 09:03:43
Odpowiedzi: 0
Czy za każdy dzień urlopu wypoczynkowego przysługujacego pracownikowi pracodawca może zabrać 1procent premii?
Gość
2017-06-29 23:56:49
Odpowiedzi: 0
witam.czy pracodawca na wniosek pracownika może wyplacic wynagrodzenie urlopowe przed rozpoczeciem urlopy. Jaka podstawa prawna.pozdrawiam ,dziękuje
Marcin
2017-06-30 12:10:00
Odpowiedzi: 0
Witam,jestem na okresie wypowiedzenia,przysluguje mi zaległy urlop,niestety nie jestem w stanie dowiedziec sie ile pozostalo dni,(celowe dzialanie),czy moge pisemnie wyegzekwowac taka informacje od firmy?pozdrwiam
Ula
2017-07-03 10:21:44
Odpowiedzi: 0
Czy mogę wziąć urlop na żądanie mimo zaplanowanego już, ale nie wykorzystane go jeszcze urlopu?
Gość
2017-07-10 09:47:52
Odpowiedzi: 0
czy szef moze dac mi tylko 7 dni urlopu latem
kierownik
2017-07-25 14:30:48
Odpowiedzi: 0
CZY W GRAFIKU NA NASTĘPNY MIESIĄC PLANOWANY URLOP OZNACZAĆ SYMBOLEM URLOPU 'U'
Urszula
2017-07-27 14:13:47
Odpowiedzi: 0
Witam, w 2015r. rozpoczęłam pracę w nowej firmie od 27 czerwca na czas nieokreślony, przysługiwał mi urlop w wymiarze 26 dni - 25 lat pracy w poprzedniej firmie. Ile powinnam mieć do wykorzystania dni urlopu w tym roku tzn. 2015? Pozdrawiam, Urszula
Gość
2017-08-06 20:41:32
Odpowiedzi: 0
Witam Czy wykorzystując urlop zaległy należy mi dofinansowanie tzw. "wczasy pod gruszą", jeśli tak to czy jest jakiś artykuł którym mogę się podeprzeć (pracodawca odmawia mi takiego dofinansowania). Z góry dzięuję za odp. Asia
Gość
2017-08-11 08:00:25
Odpowiedzi: 0
z tego roku zostało mi do wykorzystania 15 dni, co według ustawy musze wykorzystać do 30 września następnego roku, czy w takim przypadku pracodawca może mi narzucić wykorzystanie 5 dni jeszcze w tym roku, tak aby na przyszły rok przeszło mi tylko 10dni3
Katarzyna
2017-09-01 09:23:35
Odpowiedzi: 0
Czy pracodawca ma prawo wstawiać urlop po jednym dniu co tydzień bez mojej zgody?. Umowę mam zawartą na stałe i 26 dni urlopu. Dziękuję za odpowiedź.
gość123
2017-09-08 13:27:12
Odpowiedzi: 0
czy w dniu urlopu mogę odpracować zaległe godziny?
Gość
2017-09-18 12:03:10
Odpowiedzi: 0
Witam, Jestem emerytem wojskowym w pełnym wymiarze. Pracodawca oświadczył, że 25 lat zawodowej służby wojskowej nie upoważnia mnie do pobierania urlopu w wymiarze 26 dni. Czy staż pracy w "cywilu" liczy mi się od nowa?
Gość
2017-09-20 18:47:33
Odpowiedzi: 0
jestem na emeryturze pracuję na umowę zlecenie czy przysługuje mi urlop
Zadaj pytanie:
(opcjonalnie, nie będzie widoczny)
powiadom mnie mailem gdy pojawi się odpowiedź
APC
 

Do góry
urzędy pracy pomorskie urzędy pracy zachodniopomorskie urzędy pracy warmińsko-mazurskie urzędy pracy podlaskie urzędy pracy mazowieckie urzędy pracy kujawsko-pomorskie urzędy pracy wielkopolskie urzędy pracy lubuskie urzedy pracy lubelskie urzedy pracy łódzkie urzędy pracy dolnośląskie urzędy pracy opolskie urzędy pracy śląskie urzędy pracy świętokrzyskie urzędy pracy podkarpackie urzędy pracy małopolskie