Korzystając z naszej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies, w celu zapewnienia Ci wygody podczas przeglądania naszego serwisu. Aby dowiedzieć się więcej na temat cookies oraz w jaki sposób z nich korzystamy, kliknij tutaj

Kodeks pracy | Konstytucja RP | Kodeks cywilny
Kontakt | Mapa strony
godło polski

Kodeks pracy

Prawo pracy
Portal informacyjny
A A A

Kodeks pracy

Polskie prawo pracy
Stan prawny: grudzień 2016r.
Linki sponsorowane

URLOPY PRACOWNICZE

Rozdział 1 - Urlopy wypoczynkowe

Art. 152.

§1. Pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego, zwanego dalej "urlopem".

§2. Pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu.

Art. 153.

§1. Pracownik podejmujący prace po raz pierwszy, w roku kalendarzowym, w którym podjął prace, uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku.

§2. Prawo do kolejnych urlopów pracownik nabywa w każdym następnym roku kalendarzowym.

Art. 154.

§1. Wymiar urlopu wynosi:

§2. Wymiar urlopu dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika, biorąc za podstawę wymiar urlopu określony w § 1; niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia.

§3. Wymiar urlopu w danym roku kalendarzowym, ustalony na podstawie § 1 i 2, nie może przekroczyć wymiaru określonego w § 1.

Art. 1541.

§1. Do okresu zatrudnienia, od którego zależy prawo do urlopu i wymiar urlopu, wlicza się okresy poprzedniego zatrudnienia, bez względu na przerwy w zatrudnieniu oraz sposób ustania stosunku pracy.

§2. W przypadku jednoczesnego pozostawania w dwóch lub więcej stosunkach pracy wliczeniu podlega także okres poprzedniego niezakończonego zatrudnienia w części przypadającej przed nawiązaniem drugiego lub kolejnego stosunku pracy.

Art. 1542.

§1. Urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w wymiarze godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika w danym dniu, z zastrzeżeniem § 4.

§2. Przy udzielaniu urlopu zgodnie z § 1, jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy.

§3. Przepis § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do pracownika, dla którego dobowa norma czasu pracy, wynikająca z odrębnych przepisów, jest niższa niż 8 godzin.

§4. Udzielenie pracownikowi urlopu w dniu pracy w wymiarze godzinowym odpowiadającym części dobowego wymiaru czasu pracy jest dopuszczalne jedynie w przypadku, gdy część urlopu pozostała do wykorzystania jest niższa niż pełny dobowy wymiar czasu pracy pracownika w dniu, na który ma być udzielony urlop.

Art. 155.

§1. Do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się z tytułu ukończenia:

Okresy nauki, o których mowa w pkt 1-6, nie podlegają sumowaniu.

§2. Jeżeli pracownik pobierał naukę w czasie zatrudnienia, do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się bądź okres zatrudnienia, w którym była pobierana nauka, bądź okres nauki, zależnie od tego, co jest korzystniejsze dla pracownika.

Art. 1551.

§1. W roku kalendarzowym, w którym ustaje stosunek pracy z pracownikiem uprawnionym do kolejnego urlopu, pracownikowi przysługuje urlop:

§2. Pracownikowi, który przed ustaniem stosunku pracy w ciągu roku kalendarzowego wykorzystał urlop w wymiarze wyższym niż wynikający z § 1 pkt 1, przysługuje u kolejnego pracodawcy urlop w odpowiednio niższym wymiarze; łączny wymiar urlopu w roku kalendarzowym nie może być jednak niższy niż wynikający z okresu przepracowanego w tym roku u wszystkich pracodawców.

§21. Przepis § 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio do pracownika podejmującego prace u kolejnego pracodawcy w ciągu innego roku kalendarzowego niż rok, w którym ustał jego stosunek pracy z poprzednim pracodawcą.

§3. (uchylony)

Art. 1552.

§1. Przepis art. 1551 § 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio do pracownika powracającego do pracy u dotychczasowego pracodawcy w ciągu roku kalendarzowego po trwającym co najmniej 1 miesiąc okresie:

§2. Jeżeli okres, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 3–6, przypada po nabyciu przez pracownika prawa do urlopu w danym roku kalendarzowym, wymiar urlopu pracownika powracającego do pracy w ciągu tego samego roku kalendarzowego ulega proporcjonalnemu obniżeniu, chyba że przed rozpoczęciem tego okresu pracownik wykorzystał urlop w przysługującym mu lub w wyższym wymiarze.

Art. 1552a.

§1. Przy ustalaniu wymiaru urlopu na podstawie art. 1551 i 1552 kalendarzowy miesiąc pracy odpowiada 1/12 wymiaru urlopu przysługującego pracownikowi zgodnie z art. 154 § 1 i 2.

§2. Niepełny kalendarzowy miesiąc pracy zaokrągla się w górę do pełnego miesiąca.

§3. Jeżeli ustanie stosunku pracy u dotychczasowego pracodawcy i nawiązanie takiego stosunku u kolejnego pracodawcy następuje w tym samym miesiącu kalendarzowym, zaokrąglenia do pełnego miesiąca dokonuje dotychczasowy pracodawca.

Art. 1553.

§1. Przy ustalaniu wymiaru urlopu na podstawie przepisów art. 1551 i 1552 niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia.

§2. Urlop należny pracownikowi w danym roku kalendarzowym nie może jednak przekroczyć wymiaru wynikającego z przepisu art. 154 § 1.

Art. 156.

(uchylony)

Art. 157.

(uchylony)

Art. 158.

Pracownikowi, który wykorzystał urlop za dany rok kalendarzowy, a następnie uzyskał w ciągu tego roku prawo do urlopu w wyższym wymiarze, przysługuje urlop uzupełniający.

Art. 159.

(uchylony)

Art. 160.

(uchylony)

Art. 161.

Pracodawca jest obowiązany udzielić pracownikowi urlopu w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo.

Art. 162.

Na wniosek pracownika urlop może być podzielony na części. W takim jednak przypadku co najmniej jedna część wypoczynku powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych.

Art. 163.

§1. Urlopy powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów. Plan urlopów ustala pracodawca, biorąc pod uwagę wnioski pracowników i konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. Planem urlopów nie obejmuje się części urlopu udzielanego pracownikowi zgodnie z art. 1672.

§11. Pracodawca nie ustala planu urlopów, jeżeli zakładowa organizacja związkowa wyraziła na to zgodę; dotyczy to także pracodawcy, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa. W takich przypadkach pracodawca ustala termin urlopu po porozumieniu z pracownikiem. Przepis § 1 zdanie drugie i trzecie stosuje się odpowiednio.

§2. Plan urlopów podaje się do wiadomości pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy.

§3. Na wniosek pracownicy udziela się jej urlopu bezpośrednio po urlopie macierzyńskim; dotyczy to także pracownika-ojca wychowującego dziecko, który korzysta z urlopu macierzyńskiego.

Art. 164.

§1. Przesunięcie terminu urlopu może nastąpić na wniosek pracownika umotywowany ważnymi przyczynami.

§2. Przesunięcie terminu urlopu jest także dopuszczalne z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, jeżeli nieobecność pracownika spowodowałaby poważne zakłócenia toku pracy.

Art. 165.

Jeżeli pracownik nie może rozpocząć urlopu w ustalonym terminie z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy, a w szczególności z powodu:

pracodawca jest obowiązany przesunąć urlop na termin późniejszy.

Art. 166.

Część urlopu nie wykorzystaną z powodu:

pracodawca jest obowiązany udzielić w terminie późniejszym.

Art. 167.

§1. Pracodawca może odwołać pracownika z urlopu tylko wówczas, gdy jego obecności w zakładzie wymagają okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu.

§2. Pracodawca jest obowiązany pokryć koszty poniesione przez pracownika w bezpośrednim związku z odwołaniem go z urlopu.

Art. 1671.

W okresie wypowiedzenia umowy o prace pracownik jest obowiązany wykorzystać przysługujący mu urlop, jeżeli w tym okresie pracodawca udzieli mu urlopu. W takim przypadku wymiar udzielonego urlopu, z wyłączeniem urlopu zaległego, nie może przekraczać wymiaru wynikającego z przepisów art. 1551.

Art. 1672.

Pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym nie więcej niż 4 dni urlopu w każdym roku kalendarzowym. Pracownik zgłasza żądanie udzielenia urlopu najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu.

Art. 1673.

Łączny wymiar urlopu wykorzystanego przez pracownika na zasadach i w trybie określonych w art. 1672 nie może przekroczyć w roku kalendarzowym 4 dni, niezależnie od liczby pracodawców, z którymi pracownik pozostaje w danym roku w kolejnych stosunkach pracy.

Art. 168.

Urlopu niewykorzystanego w terminie ustalonym zgodnie z art. 163 należy pracownikowi udzielić najpóźniej do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego; nie dotyczy to części urlopu udzielanego zgodnie z art. 1672.

Art. 169.

(uchylony)

Art. 170.

(uchylony)

Art. 171.

§1. W przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny.

§2. (uchylony)

§3. Pracodawca nie ma obowiązku wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w § 1, w przypadku gdy strony postanowią o wykorzystaniu urlopu w czasie pozostawania pracownika w stosunku pracy na podstawie kolejnej umowy o prace zawartej z tym samym pracodawcą bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o prace z tym pracodawcą.

Art. 172.

Za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował. Zmienne składniki wynagrodzenia mogą być obliczane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z okresu 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu; w przypadkach znacznego wahania wysokości wynagrodzenia okres ten może być przedłużony do 12 miesięcy.

Art. 1721.

§1. Jeżeli pracodawca na podstawie odrębnych przepisów jest obowiązany objąć pracownika ubezpieczeniem gwarantującym mu otrzymanie świadczenia pieniężnego za czas urlopu, pracownikowi nie przysługuje wynagrodzenie przewidziane w art. 172 lub ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w art. 171.

§2. Jeżeli świadczenie pieniężne za czas urlopu, o którym mowa w § 1, jest niższe od wynagrodzenia przewidzianego w art. 172 lub od ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 171, pracodawca jest obowiązany wypłacić pracownikowi kwotę stanowiącą różnicę między tymi należnościami.

Art. 173.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop.

Większe okno
Gość
2016-09-25 16:06:22
Odpowiedzi: 0
Witam, posiadam 18 dni urlopu wypoczynkowego za 2014 rok. Jest to urlop zaległy i wiem że mam 3 lata na jego wykorzystanie czyli do końca 2016 roku. Co w sytuacji jeżeli nie będę miała możliwości wykorzystania tego urlopu? Czy należy mi się ekwiwalent pieniężny?
marek
2016-09-28 11:34:00
Odpowiedzi: 0
dwa razy w tym roku odmówiono mi urlopu. Teraz chcą mnie wysłać na 10 dni z dnia na dzień na \\"siłę\\" bez jakiejkolwiek konsultacji ze mną.Jaką mają na to podstawę?
Gość
2016-10-03 20:44:15
Odpowiedzi: 0
czy pracodawca może sprawdzać pracownika alkomatem podczas urlopu na żądanie przebywającego w delegacji!!
Ania
2016-10-05 21:22:45
Odpowiedzi: 0
Czy urlop wypoczynkowy można zamienić na urlop bezpłatny
Gość
2016-10-11 10:06:27
Odpowiedzi: 0
Zaraz po urlopie macierzyńskim złożyłam wniosek o urlop wychowawczy na 3 lata tj. do 2019r. Co z moim zaległym urlopem z 2015r? Przechodzi do wykorzystania na 2019r.?
emil
2016-10-17 10:54:00
Odpowiedzi: 1
Nie mam myszki od komputera. Co teraz???
Odpowiedzi (1):
Arturek123
2016-10-17 10:57:22
witam, mam problem od 3 tygodni nie dziala mi rzutnik, prubowalem juz wszystkiego omg lol wtf, dzwonilem po egzorcyste ale to nie dziala!!! matko bosko co mam robic pls help me
Dodaj odpowiedź
Psikuta
2016-10-17 10:59:58
Odpowiedzi: 1
Witam jajka nie chcom sie ugotować, prubowalem połączyć z płyą główną ps 4 ale nic nie dalo, matka kazala kartofle obierać ale informatyk powiedział, że powinniśmy jeść grila
Odpowiedzi (1):
Jezuzek
2016-10-17 11:04:30
Jeżeli chodzi o kosiarki to najlepsza firma kturą polecam to firma TEFAL Durex sp.z.o.o apropo zoo to stara mnie to.. Русский шлюха включен
Dodaj odpowiedź
maryjka
2016-10-17 11:06:34
Odpowiedzi: 0
jezusie, gdzie się szlajasz po forach. Rush B. mówiłam ci że masz dzisiaj zamiatać pustynie.
remigiusz kanciaszak
2016-10-17 11:09:54
Odpowiedzi: 0
omg help me zalozylem sie ze zjem 3 lyzki cynamonu, problem w tym ze zjadlem dwie ale zapomnial o cynamonie od dzis jestm pelnoprawnym metalem i punkiem ps filip C
Gość
2016-10-20 21:34:01
Odpowiedzi: 0
Mam pytanie do 1 października pracowałam na 1/4 etatu potem przeszłam na 1/1 etat czy mój urlop mógł ulec zmniejszeniu bo do 1 września miałam 11.5 dnia. a teraz się okazuje że mam 7.88 dnia. Proszę o odpowiedź
Gość
2016-10-27 13:58:09
Odpowiedzi: 0
czy w przypadku rozwiazania umowy z pracownikiem, ktory byl na urlopie, ale nie ma podpisanego wniosku urlopowego, moze go podpisac po rozwiazaniu umowy?
Gość
2016-10-27 18:55:52
Odpowiedzi: 0
Czy pracodawca może sam wyznaczyć urlop bez zgody pracownika i czy może nakazać wykorzystanie urlopu do końca roku kalendarzowego . W moim zakładzie pracy jest to stosowane nagminnie.
Gość
2016-10-29 08:25:35
Odpowiedzi: 0
cz w pracy na zmiany w internacie urlop mozna wpisac w sobote i niedziele
Gość
2016-11-02 15:23:55
Odpowiedzi: 1
ja pracuje w firmie gdzie pracodawca dysponuje moim urlopem a ja tylko 4 na żądanie chcę wiedzieć czy to jest zgodne z prawem pracy. czy zmieniło się coś czy pracodawca robi co chce
Odpowiedzi (1):
Gość
2016-11-11 08:46:45
pracodawca winien udzielać urlopu zgodnie z planem chyba że w firmie nie ma związków zaw. albo zw. zaw. wyrażą zgodę aby w firmie nie było planów urlopów, wówczas pracodawca winien uzgadniać termin urlopu z pracownikiem a jedna z jego części jeśli jest dzielony nie może być krótsza niż 14 dni, należy też uwzględnić potrzeby pracodawcy i dążyć do porozumienia - prawo pracownika nie może być ważniejsze niż potrzeba pracodawcy do zachowania ciągłości funkcjonowania firmy
Dodaj odpowiedź
Gość
2016-11-06 05:25:14
Odpowiedzi: 0
Mam 26 dni urlopuw roku,ale teraz zostal wprowadzony nowy system pracy w mojej firmie.Czyli 3dni dom pracy 2wolnego i tak przez caly miesiac.Kazdego dnia pracuje od 8 do 14 godzin. Czy moj urlop ulegnie zmianie.
Gość
2016-11-10 15:31:19
Odpowiedzi: 0
kończy mi sie urlop macierzyński, chce złożyć podanie o zaległy urlop, czy w trakcie trwania urlopu mogę wziąć opiekę nad dzieckiem 60 dni, które mi przysługuje ??? Czy najpierw muszę wykorzystać urlop??
zbigniew
2016-11-22 10:53:25
Odpowiedzi: 0
Został mi urlop za ten rok (2016)- 24 dni, miałem zaplanowany na wrzesień, ale -choroba,delegacje, a teraz pracodawca zmusza !!! ??? mnie do wzięcia go do końca tego roku,co z art. 168 ?
Gość
2016-11-23 20:03:17
Odpowiedzi: 0
Czy jak man dzieci do lat 18 moge miec urlop w wakacje Bo kierownik nie chce mi dac
anna
2016-11-23 20:08:45
Odpowiedzi: 0
Kierownik mi ppowiedzial ze nie moge miec urlopu w wakacje Bo mialam w tamtym roku a mam dzieci w wieku 7 I 5 lat czy moze to zrobic
Gość
2016-11-24 22:58:41
Odpowiedzi: 0
Obecnie jestem pracownikiem na czas określony od 01 10 2016 do końca roku 2016 czy należy mi się urlop (za 3 miesiące). W poprzednim zakładzie wykorzystałem cały urlop 26 dni. Pracodawca uważa iż urlop się nie należy bowiem korzystałem z urlopu u innego pracodawcy. Pozdrawiam ZŻ
Gość
2016-11-28 08:35:29
Odpowiedzi: 0
Urlop na żądanie-do kiedy najpóźniej można go zgłosić? Czy nawet godzine przed rozpoczęciem pracy? Pozdrawiam.
Gość
2016-11-29 09:26:35
Odpowiedzi: 0
Obecnie przebywam na urlopie macierzyńskim potem do końca roku mam wykorzystac urlop wypoczynkowy zaległy z koncem roku konczy mi sie umowa, za reszte urlopu pracodawca ma mi wyplacic ekwiwalent. Z czego zostanie on naliczony jeśli ostatni rok przebywałam na macierzyńskim?
Gość
2016-11-29 17:49:17
Odpowiedzi: 0
czy pracodawca moze mi nie zaplacic za 1 dzien urlopu a zamian wykozystac sobote w kturej bylem w pracy
Gość
2016-11-29 23:10:40
Odpowiedzi: 0
jestem na wypowiedzeniu miesięcznym od 1 do 31 grudnia i mam zaległy urlop - ponad 30 dni. Czy jeśli przyniosę chorobowe to po zakończeniu tego chorobowego mogę zacząć pracę w innej firmie? Ewentualnie czy były pracodawca może mi cofnąć urlop wypoczynkowy?
Gość
2016-12-05 18:44:59
Odpowiedzi: 0
Witam i pozdrawiam. Mam pytanie;czy można przenieść zaplanowany urlop pod koniec starego roku na nowy rok. Pozdrawiam.
Zadaj pytanie:
(opcjonalnie, nie będzie widoczny)
powiadom mnie mailem gdy pojawi się odpowiedź
Czy jesteś człowiekiem
 

Do góry
urzędy pracy pomorskie urzędy pracy zachodniopomorskie urzędy pracy warmińsko-mazurskie urzędy pracy podlaskie urzędy pracy mazowieckie urzędy pracy kujawsko-pomorskie urzędy pracy wielkopolskie urzędy pracy lubuskie urzedy pracy lubelskie urzedy pracy łódzkie urzędy pracy dolnośląskie urzędy pracy opolskie urzędy pracy śląskie urzędy pracy świętokrzyskie urzędy pracy podkarpackie urzędy pracy małopolskie