Korzystając z naszej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies, w celu zapewnienia Ci wygody podczas przeglądania naszego serwisu. Aby dowiedzieć się więcej na temat cookies oraz w jaki sposób z nich korzystamy, kliknij tutaj

Kodeks pracy | Konstytucja RP | Kodeks cywilny
Kontakt | Mapa strony
godło polski

Kodeks pracy

Prawo pracy
Portal informacyjny
A A A

Kodeks pracy

Polskie prawo pracy
Stan prawny: sierpień 2017r.
Linki sponsorowane

UKŁADY ZBIOROWE PRACY

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

Art. 238.

§1. Ilekroć w przepisach działu jest mowa o:

§2. Przepisy Rozdziału odnoszące się do:

Art. 239.

§1. Układ zawiera się dla wszystkich pracowników zatrudnionych przez pracodawców objętych jego postanowieniami, chyba że strony w układzie postanowią inaczej.

§2. Układem mogą być objęte osoby świadczące prace na innej podstawie niż stosunek pracy; układem mogą być również objęci emeryci i renciści.

§3. Układu nie zawiera się dla:

  • urzędach marszałkowskich,
  • starostwach powiatowych,
  • urzędach gminy,
  • biurach (ich odpowiednikach) związków jednostek samorządu terytorialnego,
  • biurach (ich odpowiednikach) jednostek administracyjnych jednostek samorządu terytorialnego,
Art. 240.

§1. Układ określa:

§2. Układ może określać inne sprawy poza wymienionymi w § 1, nie uregulowane w przepisach prawa pracy w sposób bezwzględnie obowiązujący.

§3. Układ nie może naruszać praw osób trzecich.

§4. Zawarcie układu dla pracowników zatrudnionych w jednostkach budżetowych oraz samorządowych zakładach budżetowych może nastąpić wyłącznie w ramach środków finansowych będących w ich dyspozycji, w tym wynagrodzeń określonych na podstawie odrębnych przepisów.

§5. Wniosek o zarejestrowanie układu zawartego dla pracowników zatrudnionych w jednostkach budżetowych oraz samorządowych zakładach budżetowych powinien zawierać oświadczenie organu, który utworzył dany podmiot lub przejął funkcje takiego organu, o spełnieniu wymogu, o którym mowa w § 4.

Art. 241.

(uchylony).

Art. 2411.

Strony, określając wzajemne zobowiązania przy stosowaniu układu, mogą w szczególności ustalić:

Art. 2412.

§1. Zawarcie układu następuje w drodze rokowań.

§2. Podmiot występujący z inicjatywą zawarcia układu jest obowiązany powiadomić o tym każdą organizację związkową reprezentującą pracowników, dla których ma być zawarty układ, w celu wspólnego prowadzenia rokowań przez wszystkie organizacje związkowe.

§3. Strona uprawniona do zawarcia układu nie może odmówić żądaniu drugiej strony podjęcia rokowań:

Art. 2413.

§1. Każda ze stron jest obowiązana prowadzić rokowania w dobrej wierze i z poszanowaniem słusznych interesów drugiej strony. Oznacza to w szczególności:

§2. Strony układu mogą określić tryb rozstrzygania kwestii spornych związanych z przedmiotem rokowań lub innych spornych zagadnień, które mogą wyłonić się w trakcie tych rokowań. W takim przypadku nie mają zastosowania przepisy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, chyba że strony postanowią o ich stosowaniu w określonym zakresie.

Art. 2414.

§1. Pracodawca jest obowiązany udzielić przedstawicielom związków zawodowych prowadzącym rokowania informacji o swojej sytuacji ekonomicznej w zakresie objętym rokowaniami i niezbędnym do prowadzenia odpowiedzialnych rokowań. Obowiązek ten dotyczy w szczególności informacji objętych sprawozdawczością Głównego Urzędu Statystycznego.

§2. Przedstawiciele związków zawodowych są obowiązani do nieujawniania uzyskanych od pracodawcy informacji, stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

§3. Na żądanie każdej ze stron może być powołany ekspert, którego zadaniem jest przedstawienie opinii w sprawach związanych z przedmiotem rokowań. Koszty ekspertyzy pokrywa strona, która żądała powołania eksperta, chyba że strony postanowią inaczej.

§ 4. Przepisy § 1–3 nie naruszają przepisów o ochronie informacji niejawnych.

Art. 2415.

§1. Układ zawiera się w formie pisemnej na czas nie określony lub na czas określony.

§2. W układzie ustala się zakres jego obowiązywania oraz wskazuje siedziby stron układu.

§3. Przed upływem terminu obowiązywania układu zawartego na czas określony strony mogą przedłużyć jego obowiązywanie na czas określony lub uznać układ za zawarty na czas nie określony.

Art. 2416.

§1. Treść postanowień układu wyjaśniają wspólnie jego strony.

§2. Wyjaśnienia treści postanowień układu, dokonane wspólnie przez strony układu, wiążą także strony, które zawarły porozumienie o stosowaniu tego układu. Wyjaśnienia udostępnia się stronom porozumienia.

Art. 2417.

§1. Układ rozwiązuje się:

§2. Oświadczenie stron o rozwiązaniu układu oraz wypowiedzenie układu następuje w formie pisemnej.

§3. Okres wypowiedzenia układu wynosi trzy miesiące kalendarzowe, chyba że strony w układzie postanowią inaczej.

§4. (utracił moc).

Na podstawie wyroku TK z dn. 18.11.2002 r., sygn. akt K. 37/01 (Dz. U. Nr 196, poz. 1660).

§5. (uchylony).

Art. 2418.

§1. W okresie jednego roku od dnia przejścia zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę do pracowników stosuje się postanowienia układu, którym byli objęci przed przejściem zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Postanowienia tego układu stosuje się w brzmieniu obowiązującym w dniu przejścia zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę. Pracodawca może stosować do tych pracowników korzystniejsze warunki niż wynikające z dotychczasowego układu.

§2. Po upływie okresu stosowania dotychczasowego układu wynikające z tego układu warunki umów o prace lub innych aktów stanowiących podstawę nawiązania stosunku pracy stosuje się do upływu okresu wypowiedzenia tych warunków. Przepis art. 24113 § 2 zdanie drugie stosuje się.

§3. Jeżeli w przypadkach, o których mowa w § 1, nowy pracodawca przejmuje również inne osoby objęte układem obowiązującym u dotychczasowego pracodawcy, stosuje postanowienia układu dotyczące tych osób przez okres jednego roku od dnia przejęcia.

§4. Jeżeli pracownicy przed ich przejęciem byli objęci układem ponadzakładowym, obowiązującym u nowego pracodawcy, przepisy § 1-3 stosuje się do układu zakładowego.

Art. 2419.

§1. Zmiany do układu wprowadza się w drodze protokołów dodatkowych. Do protokołów dodatkowych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące układu.

§2. Jeżeli układ został zawarty przez więcej niż jedną organizację związkową, przez okres jego obowiązywania wszelkie czynności dotyczące tego układu podejmują organizacje związkowe, które go zawarły, z zastrzeżeniem § 3 i 4.

§3. Strony układu mogą wyrazić zgodę, aby w prawa i obowiązki strony wstąpiła organizacja związkowa, która nie zawarła układu.

§4. Organizacja związkowa, która po zawarciu układu stała się reprezentatywna na podstawie art. 24117 lub art. 24125a § 1, może wstąpić w prawa i obowiązki strony układu, składając w tym celu oświadczenie stronom tego układu. Do zakładowej organizacji związkowej art. 24125a § 3-5 stosuje się odpowiednio.

§5. Informacja o wstąpieniu organizacji związkowej w prawa i obowiązki strony układu podlega zgłoszeniu do rejestru układów.

Art. 24110.

§1. Strony uprawnione do zawarcia układu mogą zawrzeć porozumienie o stosowaniu w całości lub w części układu, którego nie są stronami. Do porozumienia stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące układu.

§2. Organ rejestrujący porozumienie, o którym mowa w § 1, powiadamia strony układu o rejestracji tego porozumienia.

§3. Zmiana postanowień układu przez strony, które zawarły ten układ, nie powoduje zmian w treści porozumienia, o którym mowa w § 1.

Art. 24111.

§1. Układ podlega wpisowi do rejestru prowadzonego dla:

§2. Układ zawarty zgodnie z prawem podlega rejestracji w ciągu:

- od dnia złożenia wniosku w tej sprawie przez jedną ze stron układu.

§3. Jeżeli postanowienia układu są niezgodne z prawem, organ uprawniony do jego rejestracji może:

§4. Jeżeli strony układu nie wyrażą zgody na wpisanie układu do rejestru bez postanowień niezgodnych z prawem lub nie dokonają w terminie odpowiednich zmian w układzie, organ uprawniony do rejestracji układu odmawia jego rejestracji.

§5. W ciągu 30 dni od dnia zawiadomienia o odmowie rejestracji przysługuje odwołanie:

Sąd rozpoznaje sprawę w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym.

§51. Osoba mająca interes prawny może, w terminie 90 dni od dnia zarejestrowania układu, wystąpić do organu, który układ zarejestrował, z zastrzeżeniem, że został on zawarty z naruszeniem przepisów o zawieraniu układów zbiorowych pracy. Zastrzeżenie powinno być złożone na piśmie i zawierać uzasadnienie.

§52. Organ rejestrujący w ciągu 14 dni po otrzymaniu zastrzeżenia, o którym mowa w § 51, wzywa strony układu do przedstawienia dokumentów i złożenia wyjaśnień niezbędnych do rozpatrzenia zastrzeżenia.

§53. W razie stwierdzenia, że układ został zawarty z naruszeniem przepisów o zawieraniu układów zbiorowych pracy, organ rejestrujący wzywa strony układu do usunięcia tych nieprawidłowości, chyba że ich usunięcie nie jest możliwe.

§54. W razie gdy:

§55. Warunki umów o prace lub innych aktów stanowiących podstawę nawiązania stosunku pracy, wynikające z układu wykreślonego z rejestru układów, obowiązują do upływu okresu wypowiedzenia tych warunków. Przepis art. 24113 § 2 zdanie drugie stosuje się.

§6. Minister właściwy do spraw pracy w celu zapewnienia jednolitych zasad rejestracji układów zbiorowych pracy i prowadzenia rejestru tych układów określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania w sprawie rejestracji układów zbiorowych pracy, w szczególności warunki składania wniosków o wpis do rejestru układów i o rejestrację układu, zakres informacji objętych tymi wnioskami oraz dokumenty dołączane do wniosków, skutki niezachowania wymogów dotyczących formy i treści wniosków, jak również tryb wykreślenia układu z rejestru, a także sposób prowadzenia rejestru układów i akt rejestrowych oraz wzory klauzul rejestracyjnych i kart rejestrowych.

Art. 24112.

§1. Układ wchodzi w życie w terminie w nim określonym, nie wcześniej jednak niż z dniem zarejestrowania.

§2. Pracodawca jest obowiązany:

Art. 24113.

§1. Korzystniejsze postanowienia układu, z dniem jego wejścia w życie, zastępują z mocy prawa wynikające z dotychczasowych przepisów prawa pracy warunki umowy o prace lub innego aktu stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy.

§2. Postanowienia układu mniej korzystne dla pracowników wprowadza się w drodze wypowiedzenia pracownikom dotychczasowych warunków umowy o prace lub innego aktu stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy. Przy wypowiedzeniu dotychczasowych warunków umowy o prace lub innego aktu stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy nie mają zastosowania przepisy ograniczające dopuszczalność wypowiadania warunków takiej umowy lub aktu.

Pytania prawne (8):
Większe okno
Gość
2010-12-09 16:09:58
Odpowiedzi: 1
Czy pracodawca musi powiadomić na piśmie pracowników o zawieszeniu układu zbiorowego?W mojej firmie tak nie było a dziś dostaliśmy nowe aneksy do umowy i będą obowiązywać od stycznia .Proszę o odpowiedż
Odpowiedzi (1):
Gość
2011-03-09 10:51:50
Organizacja związkowa działa nie fer. Powinna powiadomić wcześniej że układ zbiorowy nie obowiązuje, w naszym z-dzie wręczono nawet pracownikom wypowiedzenia zmieniające płacę. Pracownik może przyjąć te warunki nowe albo nie to jego wybór.

Aneks można potraktować jako druga umowa = ważne dla tych co mają umowy na czas określony.
Dodaj odpowiedź
Gość
2011-06-20 13:04:44
Odpowiedzi: 0
Czy zastępca burmistrza może dostać dodatek specjalny?
Gość
2011-09-30 21:45:48
Odpowiedzi: 0
bylam na urlopie wychowawczym miesiac przed zakonczeniem urlopu dostalam pismo z zakladu pracy ze zmienia sie pracodawca.czy obowiazuje mnie jeszcze stara umowa czy powinnam dostac nowa?w tej chwili niewiem co robic gdyz zachorowalam i mam zwolnienie lekarskie i chodzi mi o nip zakladu czy powinnam podac nowej firmy czy tej pod ktura nalezalam.dziekuje za odpowiedz.goska
franciszek
2011-12-11 21:58:16
Odpowiedzi: 0
ziec robi wfirmie alpex w kopalni wojek zarobki spadly do 1800zl chce isc do prywatnej kopalni sitex czy w tej sytuacji musi dac wypowiedzenie 3mies czy moze przejsc odrazu
PAWEŁ
2014-03-01 14:13:15
Odpowiedzi: 0
Co się dzieje z układem zbiorowym gdy jedna ze stron chce go wypowiedzieć(dyrektor naczelny)? Dokąd będzie obowiązywał stary układ?
Justyna
2015-10-06 11:27:00
Odpowiedzi: 0
Jestem zatrudniona przez samorząd zawodowy pielęgniarek i położnych na umowę o pracę. Niedługo tzn w listopadzie osiągnę pięcioletni staż pracy. W samorządzie tym jest kilku pracowników wiec nie ma obowiązku istnieć regulamin płacy i pracy. Czy w związku z tym przysługiwać będzie mi dodatek stażowy, czy pracodawca musi mi go przyznać, jeśli niektórzy pracownicy dostają dodatek a inni nie?
Gość
2016-01-07 08:59:42
Odpowiedzi: 0
Pracowałam w tej samej firmie ponad 10 lat na umowe o prace na czas określony. Posiadam umowe z 2005 r. i od tamtego czasu umowy mam przedłużane, ale zastają u pracodawcy. 30 grudnia 2015r. powiedzieli mi, że nie przedłużą umowy, a 7 stycznia mam sie zgłosic po świadectwo pracy. Jakie są moje prawa jako pracownika z długoletnim stażem?
Ewa
2016-01-11 08:01:38
Odpowiedzi: 0
w Orange są zwolnienia grupowe , obecnie podpisano nowa umowe spoleczna na lata 2016-2017 jestem pracownikiem od 1975r w tym roku nabywam praw emerytalnych w czerwcu 2016 w/g nowych zasad ,orange umpzliwia zlozenie wypowiedzenia z tytulu zwolnien grupowych elektronicznie od 01-2016 ja moje zlozylam z terminem 31-08-2016 i tu pracodawca znalazl problem poniewaz stwierdzil ze mnie to nie dotyczy poniewaz musialby wyplacic dwie odprawy jedna wynikajaca z puzp i emerytalna czy ma prawo odmowic mi jesli sam namawia pracownikow na dobowolne zglaszanie sie do zwojnienia z tytulu zwolnien grupowych
Zadaj pytanie:
(opcjonalnie, nie będzie widoczny)
powiadom mnie mailem gdy pojawi się odpowiedź
APC
 

Do góry
urzędy pracy pomorskie urzędy pracy zachodniopomorskie urzędy pracy warmińsko-mazurskie urzędy pracy podlaskie urzędy pracy mazowieckie urzędy pracy kujawsko-pomorskie urzędy pracy wielkopolskie urzędy pracy lubuskie urzedy pracy lubelskie urzedy pracy łódzkie urzędy pracy dolnośląskie urzędy pracy opolskie urzędy pracy śląskie urzędy pracy świętokrzyskie urzędy pracy podkarpackie urzędy pracy małopolskie