Kodeks pracy | Konstytucja RP | Kodeks cywilny
Mapa strony
Mapa strony
kodeks pracy / prawo pracy

Kodeks pracy

Prawo pracy
Portal informacyjny

A A A separator Poleć znajomemu    Wydrukuj separator   Strona główna  separator
Urzędy pracy
Urzędy Pracy w Polsce

Szukaj w Kodeksie pracy:

Kodeks pracy

Stan prawny: luty 2012r.
Tekst jednolity kodeksu pracy
?>

CZAS PRACY

Rozdział IV - Systemy i rozkłady czasu pracy

Art. 135.

§1. Jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy lub jej organizacją, może być stosowany system równoważnego czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej jednak niż do 12 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca. Przedłużony dobowy wymiar czasu pracy jest równoważony krótszym dobowym wymiarem czasu pracy w niektórych dniach lub dniami wolnymi od pracy.

§2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres rozliczeniowy, o którym mowa w § 1, może być przedłużony, nie więcej jednak niż do 3 miesięcy.

§3. Przy pracach uzależnionych od pory roku lub warunków atmosferycznych okres rozliczeniowy, o którym mowa w § 1, może być przedłużony, nie więcej jednak niż do 4 miesięcy.

Art. 136.

§1. Przy pracach polegających na dozorze urządzeń lub związanych z częściowym pozostawaniem w pogotowiu do pracy może być stosowany system równoważnego czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej jednak niż do 16 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca.

§2. W systemie czasu pracy, o którym mowa w § 1, pracownikowi przysługuje, bezpośrednio po każdym okresie wykonywania pracy w przedłużonym dobowym wymiarze czasu pracy, odpoczynek przez czas odpowiadający co najmniej liczbie przepracowanych godzin, niezależnie od odpoczynku przewidzianego w art. 133.

Art. 137.

Do pracowników zatrudnionych przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób, a także pracowników zakładowych straży pożarnych i zakładowych służb ratowniczych może być stosowany system równoważnego czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy do 24 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca. Przepisy art. 135 § 2 i 3 oraz art. 136 § 2 stosuje się odpowiednio.

Art. 138.

§1. Przy pracach, które ze względu na technologię produkcji nie mogą być wstrzymane (praca w ruchu ciągłym), może być stosowany system czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie czasu pracy do 43 godzin przeciętnie na tydzień w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 tygodni, a jednego dnia w niektórych tygodniach w tym okresie dobowy wymiar czasu pracy może być przedłużony do 12 godzin. Za każdą godzinę pracy powyżej 8 godzin na dobę w dniu wykonywania pracy w przedłużonym wymiarze czasu pracy pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia, o którym mowa w art. 1511 § 1 pkt 1.

§2. Przepis § 1 stosuje się także w przypadku, gdy praca nie może być wstrzymana ze względu na konieczność ciągłego zaspokajania potrzeb ludności.

§3. W przypadkach określonych w § 1 i 2 obowiązujący pracownika wymiar czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym oblicza się:

§4. Liczba godzin odpowiadająca przedłużonemu u danego pracodawcy tygodniowemu wymiarowi czasu pracy nie może przekraczać 4 godzin na każdy tydzień okresu rozliczeniowego, w którym następuje przedłużenie czasu pracy.

§5. Przepisy art. 130 § 2 zdanie drugie i § 3 stosuje się odpowiednio.

Art. 139.

§1. Jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy lub jej organizacją, może być stosowany system przerywanego czasu pracy według z góry ustalonego rozkładu przewidującego nie więcej niż jedną przerwę w pracy w ciągu doby, trwającą nie dłużej niż 5 godzin. Przerwy nie wlicza się do czasu pracy, jednakże za czas tej przerwy pracownikowi przysługuje prawo do wynagrodzenia w wysokości połowy wynagrodzenia należnego za czas przestoju.

§2. Systemu przerywanego czasu pracy nie stosuje się do pracownika objętego systemem czasu pracy, o którym mowa w art. 135-138, 143 i 144.

§3. System przerywanego czasu pracy wprowadza się w układzie zbiorowym pracy, z zastrzeżeniem § 4.

§4. U pracodawcy będącego osobą fizyczną, prowadzącego działalność w zakresie rolnictwa i hodowli, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa, system przerywanego czasu pracy może być stosowany na podstawie umowy o prace. Pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za czas przerwy, o której mowa w § 1, jeżeli wynika to z umowy o prace.

Art. 140.

W przypadkach uzasadnionych rodzajem pracy lub jej organizacją albo miejscem wykonywania pracy może być stosowany system zadaniowego czasu pracy. Pracodawca, po porozumieniu z pracownikiem, ustala czas niezbędny do wykonania powierzonych zadań, uwzględniając wymiar czasu pracy wynikający z norm określonych w art. 129.

Art. 141.

§1. Pracodawca może wprowadzić jedną przerwę w pracy niewliczaną do czasu pracy, w wymiarze nieprzekraczającym 60 minut, przeznaczoną na spożycie posiłku lub załatwienie spraw osobistych.

§2. Przerwę w pracy, o której mowa w § 1, wprowadza się w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie pracy albo w umowie o prace, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy.

Art. 142.

Na pisemny wniosek pracownika pracodawca może ustalić indywidualny rozkład jego czasu pracy w ramach systemu czasu pracy, którym pracownik jest objęty.

Art. 143.

Na pisemny wniosek pracownika może być do niego stosowany system skróconego tygodnia pracy. W tym systemie jest dopuszczalne wykonywanie pracy przez pracownika przez mniej niż 5 dni w ciągu tygodnia, przy równoczesnym przedłużeniu dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej niż do 12 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca.

Art. 144.

Na pisemny wniosek pracownika może być do niego stosowany system czasu pracy, w którym praca jest świadczona wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta. W tym systemie jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej jednak niż do 12 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca.

Art. 145.

§ 1. Skrócenie czasu pracy poniżej norm określonych w art. 129 § 1 dla pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnie uciążliwych lub szczególnie szkodliwych dla zdrowia może polegać na ustanowieniu przerw w pracy wliczanych do czasu pracy albo na obniżeniu tych norm, a w przypadku pracy monotonnej lub pracy w ustalonym z góry tempie polega na wprowadzeniu przerw w pracy wliczanych do czasu pracy.

§ 2. Wykaz prac, o których mowa w § 1, ustala pracodawca po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami w trybie i na zasadach określonych w art. 23711a i art. 23713a oraz po zasięgnięciu opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami.

Art. 146.

Praca zmianowa jest dopuszczalna bez względu na stosowany system czasu pracy.

Art. 147.

W każdym systemie czasu pracy, jeżeli przewiduje on rozkład czasu pracy obejmujący pracę w niedziele i święta, pracownikom zapewnia się łączną liczbę dni wolnych od pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym odpowiadającą co najmniej liczbie niedziel, świąt oraz dni wolnych od pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy przypadających w tym okresie.

Art. 148.

W systemach i rozkładach czasu pracy, o których mowa w art. 135-138, 143 i 144, czas pracy:

- nie może przekraczać 8 godzin. Pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas nieprzepracowany w związku ze zmniejszeniem z tego powodu wymiaru jego czasu pracy.

Art. 149.

§ 1. Pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy pracownika do celów prawidłowego ustalenia jego wynagrodzenia i innych świadczeń związanych z pracą. Pracodawca udostępnia tę ewidencję pracownikowi, na jego żądanie.

§ 2. W stosunku do pracowników objętych systemem zadaniowego czasu pracy, pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy oraz pracowników otrzymujących ryczałt za godziny nadliczbowe lub za pracę w porze nocnej nie ewidencjonuje się godzin pracy.

Art. 150.

§ 1. Systemy i rozkłady czasu pracy oraz przyjęte okresy rozliczeniowe czasu pracy ustala się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy, z zastrzeżeniem § 2 i 3 oraz art. 139 § 3 i 4.

§ 2. Pracodawca, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa, a także pracodawca, u którego zakładowa organizacja związkowa nie wyraża zgody na ustalenie lub zmianę systemów i rozkładów czasu pracy oraz okresów rozliczeniowych czasu pracy, może stosować okresy rozliczeniowe czasu pracy określone w art. 129 § 2 i w art. 135 § 2 i 3 - po uprzednim zawiadomieniu właściwego inspektora pracy.

§ 3. Zastosowanie do pracownika systemów czasu pracy, o których mowa w art. 143 i 144, następuje na podstawie umowy o pracę.

§ 4. Do obwieszczenia, o którym mowa w § 1, stosuje się odpowiednio art. 1043.

KomentarzGość
2011-09-17 09:49:47
Odpowiedzi: 0
pracuje po 15 godzin dziennie przez 15 dni w miesiacu a za swieta np. za zielone swiatki nie dostalem ani zlotowki wiecej . Czy w polsce takie cos jest dopuszczalne?
KomentarzGość
2011-09-18 13:52:31
Odpowiedzi: 0
WITAM!PRACOWAŁAM DO TEJ PORY W SYSTEMIE 4-ZMIANOWYM I W SOBOTĘ PRACODAWCA POINEORMOWAŁ MNIE ŻE OD PONIEDZIAŁKU PRZECHODZĘ NA SYSTEM 2-ZMIANOWY PYTAM CZY PRACODAWCĘ OBOWIĄZUJE JAKIS TERMIN INFORMOWANIA CZY MOŻE TAK Z DNIA NA DZIEŃZMIENIAĆ GRAFIK PRACOWNIKOWI
KomentarzGOSC
2011-09-23 10:55:26
Odpowiedzi: 1
Jaki wymiar czasu powinna mieć przerwa w pracy przy 8 godzinnym dziennym czasie pracy?
Odpowiedzi (1):
Gość
2011-10-11 12:50:40
co najmniej 15 minut
Dodaj odpowiedź
Komentarzgosc
2011-09-23 10:58:03
Odpowiedzi: 1
Witam,
Jestem w zaawansowanej ciąży do porodu zostało mi 3 miesiące a końcem października kończy mi się umowa, Czy pracodawca może mi nie przedłużyć umowy
Odpowiedzi (1):
ewa
2011-10-21 13:40:59
Hej,
z tego co ja się orientowałam w tym temacie, to pracodawca musi przedłuzyc Ci umowę, ponieważ przy umowie na czas okreslony, po 3 miesiącu ciąży jesteś juz pod ochroną.
Dodaj odpowiedź
KomentarzGość
2011-10-03 17:11:29
Odpowiedzi: 0
Chciałabym się dowiedzieć czy jeżeli pracownik pracuje np. w hotelu w recepcji 12 godzin to przysługuje mu 24 godziny wypoczynku?
KomentarzGość
2011-10-19 13:57:18
Odpowiedzi: 0
mam pytanie:jeżeli pracuję co drugi dzień w wymiarze 12 godzin w cyklu nie przerwanym czyli nie mam zgwarantowanego wolnego ani w sobotę ani w niedzielę w przeciągu całego okresu rozliczeniowego to czy należy mi się chociaż jeden weekend wolny w ciągu okresu rozliczeniowego
KomentarzEmilia
2011-10-26 18:49:20
Odpowiedzi: 0
Jestem nauczycielką, samotnie wychowuję 8-letnią córkę. Czy dyrektor szkoły moze mnie wysłać na 5-dniową wycieczkę szkolną bez mojej zgody? Proszę o podanie stosownych paragrafów (jeśli istnieją). Dziekuję.
Komentarzdosia
2011-10-27 15:20:50
Odpowiedzi: 0
pracuje w sklepie ogólnospożywczym w systemie dwuzmianowym od 6 do 14 lub od 14 do 22łącznie z sobotami i niedzielami.Za niedziele i soboty do tej pory odbierałam dwa dni wolnego w tygodniu.Dzisiaj szefowa mi powiedziała ,że jeżeli święto przypada w tygodniu np.1 listopada to mam obowiązek przyjść w sobotę do pracy i dzień wolny za sobotę mi się nie należy-ujmując krótko my świąt w ciągu roku nie mamy! Czy aby napewno?
KomentarzGość
2011-11-03 17:13:11
Odpowiedzi: 0
Pracuję w systemie 5 zmianowym,5 godzin na dobę i 25 godzin na tydzień -warunki szkodliwe.Zmiany: 1-6, 6-11, 8-13, 13-18, 17-20,20-1.Ze względu na bezpieczeństwo pracownika aby nie zmieniać się o 1 w nocy,pracodawca chce wprowadzić czas pracy równoważny tylko na zmiany nocne 10 godzin(20-6)z zachowaniem tygodniowego rozliczenia bez zmiany umowy o prace jedynie zapisaniem zmian w regulaminie pracy.
Czy jest to zgodne z prawem?
KomentarzGość
2011-11-13 14:04:40
Odpowiedzi: 1
Pracuje w Tesco jako kasjer sprzedawca,chcialam sie dowiedziec czy w czasie przerwy Sniadaniowej moje sobie zrobic zakupy,np buleczke na śniadanie?
Odpowiedzi (1):
Gość
2011-12-07 20:15:53
Wszystkie informacje powinny byc w regulaminie ktory dal pracodawca. Moze zezwolic na zakup ale nie musi
Dodaj odpowiedź
KomentarzGość
2011-11-14 13:14:44
Odpowiedzi: 0
Witam. Z tego co wiem to w okresie 1-31 XII 2011 każdemu należy się pełne 10 dni wolnego.Z moich potwierdzonych informacji wynika, że firma TESCO chce aby każdy pracownik miał w tym okresie 9 dni wolnych, a dzień 10 zostanie oddany pracownikowi w okresie styczeń 2012r. Stawiam więc pytanie czy jest to zgodne z prawem pracy?
KomentarzGość
2011-11-27 22:32:50
Odpowiedzi: 0
Witam.Czy szef może mnie zmusić do nadgodzin?Mam trzy letnie dziecko ,mąż pracuje w systemie trzy zmianowym a ja pracuje w sklepie z odzieżą używaną,co trzy tygodnie są to soboty mamy całkowitą wymianę towaru wtedy przychodzimy do pracy normalnie na 9tą rano do 15stej a po godzinach zamknięcia sklepu jest ta wymiana która trwa przeważnie do 3ciej nad ranem albo i dłużej czasami,dostajemy za to do wypłaty 80zł
KomentarzGość
2011-12-12 21:07:14
Odpowiedzi: 0
czy szef morze mi zmienici grafik bez moiej zgody
Komentarzgipsior
2011-12-14 18:58:01
Odpowiedzi: 0
Witam! pracuje powyżej 8 godzin a dokladnie 12.(budowlanka).Ile mi sie należy przerw i w jakim wymiaże czasowym?. dziekuje z góry za odp.
KomentarzGość
2011-12-27 11:38:13
Odpowiedzi: 0
DOZORCY PRACUJAY W WEKENDY PO 12 GODZIN W SYSTEMIE ROWNOWAZNYM 3 M-CZYM OKRWSIE ROZLICZENIOWYM PROSZE O PDPOWIEDZ PRAWIDŁOWEGO ZAPISU W UMOWIE O PRACĘ PKT 6 BARDZO PROSZĘ
KomentarzGość
2012-01-02 13:05:53
Odpowiedzi: 0
Pracuje w handlu 12 godzin co drugi dzien w sobote i niedziele tez w zaleznosci jak wypada w grafiku. Moje pytanie brzmi ile nalezy sie w takim wypadku przerwy sniadaniowej i jak naliczac urlop co drugi dzien tak jak pracuje czy od poniedzialku do piatku. Dzieki bardzo za odpowiedz
Komentarzanna
2012-01-12 17:22:18
Odpowiedzi: 0
pracuję po 13 godzin dziennie z własnej woli, oczywiscie odbieram sobie wszystkie godziny nadliczbowe tj. wszystkie godziny, które przepracowałam jako trzynasta godzina. W grafiku i systemie rozliczania godzin jest wszystko w porzadku,mój szef mówi, że nie jest to w porzadku z kodeksem pracy, czy rzeczywiscie tak jest.
Prosze o odpowiedz

anna

KomentarzGość
2012-01-26 14:54:20
Odpowiedzi: 0
mam pytanie czy pracodawca może wprowadzić prace w sobotę w warunkach szkodliwych .pracujemy w systemie 3 zmianowym za sobote mamy mieć dzien wolny w tygodniu.zaczynamy pracę od 3 zmiany w niedziele a na razie kończymy w sobotę o 14, pracodawca chce żeby pracować w sobotę na 2i3 zmianie .zakład pracy to odlewnia żeliwa.
Komentarzmagda
2012-02-01 19:36:05
Odpowiedzi: 0
Czy pracodawca wprowadzając równoważny system czasu pracy powinien przestrzegać doby pracowniczej: np praca w poniedziałek od 9-17, wtorek 12-20, środa 7-15. Czy pracownik ma prawo odmówić takiego planu godzin?
KomentarzGość
2012-02-02 20:25:27
Odpowiedzi: 0
Czy zgodnie ze zmianami w kodeksie pracy (ośmiogodzinna doba pracownicza ) przy założeniu zatrudnienia 4/5 etatu mozliwa jest praca dwuzmianowa, naprzemienna , tj. poniedziałek 13-19, wtorek 7-13, środa 13-19, czwartek 7-13, piątek 13-19. W tym układzie doba pracownicza w pon wynosi 12 godzin. Lecz tygodniowy wymiar czasu pracy jest prawidłowy tj. 30 godzin. Interesuje mnie czy na wniosek pracownika, ewent. po odpowiednio zmienionym układzie zbiorowym jest możliwe wydłużenie doby pracowniczej do 12 godzin. Dotyczy to pracy lekarzy w przychodni, czyli uzasadnione jest dobrem publicznym - zwiększeniem dostępu pacjentów do specjalistów.
Komentarzanka
2012-02-22 11:37:43
Odpowiedzi: 0
witam mam pytanie czy po powrocie z wychowawczego ,dziecko ma 2,5 roku ma prawo do pracy na 8 godzin wczesniej pracowałam na 12 godzin
KomentarzGość
2012-04-03 07:30:43
Odpowiedzi: 0
jestem zatrudniony na pełen etat w firmie budowlanej.Moja praca zaczyna się od 7:00 a kończy o 15:30.dyrektor zarządził że na budowie mamy być od 7:00 do 15:30 z tymże dojazd zabiera nam od 45min do dwóch godz.Więc w firmie muszę być ok 5:00 załadować auto i w drogę.Za ten dojazd płaci nam pół diety za ladowanie auta towarem nic a zajmuje to ok pół godz.Codziennie tracimy od dwóch do czterech godzin a mamy zapłacone pół diety tj.ok 12zł,czy to jest zgodne z przepisami?
KomentarzGość
2012-04-12 16:04:25
Odpowiedzi: 0
witam. jestem zatrudniona na czas określony w lokalu gastronomicznym. czy bedąc na zwolnieniu chorobowym na dziecko szef moze mnie zwolnic z pracy?
KomentarzGość
2012-04-26 09:37:33
Odpowiedzi: 0
Witam, w mojej firmie wprowadzono 40-to minutowa bezpłatną przerwę (czas sztywny:12-12.40). moje pytanie dotyczy pracy w nadgodzinach w soboty. Czy pracodawca może zmusić pracownika do bezpłatnej przerwy podczs pracy w nadgodzinach (soboty, niedziele)?
KomentarzGość
2012-04-27 14:38:57
Odpowiedzi: 0
pracuję w zwykłym systemie pracy tj.pn-pt.
26 kwietnia dostałem nowy grafik, który od 30 kwietnia zmienia system na 4 brygadowy. sytuacje takie są standardowe w mojej firmie i chciałbym wiedziec czy pracodawca może zmieniac nasz system pracy informując nas w ostatniej chwili i dając aneks do umowy w dniu rozpoczęcia nowego systemu tzn. 30.IV ?
Zadaj pytanie:
(opcjonalnie, nie będzie widoczny)
powiadom mnie mailem gdy pojawi się odpowiedź
Czy jesteś człowiekiem
 
 

Do góry
urzędy pracy pomorskie urzędy pracy zachodniopomorskie urzędy pracy warmińsko-mazurskie urzędy pracy podlaskie urzędy pracy mazowieckie urzędy pracy kujawsko-pomorskie urzędy pracy wielkopolskie urzędy pracy lubuskie urzedy pracy lubelskie urzedy pracy łódzkie urzędy pracy dolnośląskie urzędy pracy opolskie urzędy pracy śląskie urzędy pracy świętokrzyskie urzędy pracy podkarpackie urzędy pracy małopolskie