Korzystając z naszej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies, w celu zapewnienia Ci wygody podczas przeglądania naszego serwisu. Aby dowiedzieć się więcej na temat cookies oraz w jaki sposób z nich korzystamy, kliknij tutaj

Kodeks pracy | Konstytucja RP | Kodeks cywilny
Kontakt | Mapa strony
godło polski

Kodeks pracy

Prawo pracy
Portal informacyjny
A A A

Kodeks pracy

Polskie prawo pracy
Stan prawny: luty 2016r.
Linki sponsorowane

CZAS PRACY

Rozdział 5 - Praca w godzinach nadliczbowych

Art. 151.

§1. Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, stanowi prace w godzinach nadliczbowych. Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w razie:

§2. Przepisu § 1 pkt 2 nie stosuje się do pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia.

§21. Nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych czas odpracowania zwolnienia od pracy, udzielonego pracownikowi, na jego pisemny wniosek, w celu załatwienia spraw osobistych. Odpracowanie zwolnienia od pracy nie może naruszać prawa pracownika do odpoczynku, o którym mowa w art. 132 i 133.

§3. Liczba godzin nadliczbowych przepracowanych w związku z okolicznościami określonymi w § 1 pkt 2 nie może przekroczyć dla poszczególnego pracownika 150 godzin w roku kalendarzowym.

§4. W układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w umowie o prace, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy, jest dopuszczalne ustalenie innej liczby godzin nadliczbowych w roku kalendarzowym niż określona w § 3.

§5. Strony ustalają w umowie o prace dopuszczalną liczbę godzin pracy ponad określony w umowie wymiar czasu pracy pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, których przekroczenie uprawnia pracownika, oprócz normalnego wynagrodzenia, do dodatku do wynagrodzenia, o którym mowa w art. 1511 § 1.

Art. 1511.

§1. Za prace w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek w wysokości:

§2. Dodatek w wysokości określonej w § 1 pkt 1 przysługuje także za każdą godzinę pracy nadliczbowej z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, chyba że przekroczenie tej normy nastąpiło w wyniku pracy w godzinach nadliczbowych, za które pracownikowi przysługuje prawo do dodatku w wysokości określonej w § 1.

§3. Wynagrodzenie stanowiące podstawę obliczania dodatku, o którym mowa w § 1, obejmuje wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego zaszeregowania określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60 % wynagrodzenia.

§4. W stosunku do pracowników wykonujących stale prace poza zakładem pracy wynagrodzenie wraz z dodatkiem, o którym mowa w § 1, może być zastąpione ryczałtem, którego wysokość powinna odpowiadać przewidywanemu wymiarowi pracy w godzinach nadliczbowych.

Art. 1512.

§1. W zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych pracodawca, na pisemny wniosek pracownika, może udzielić mu w tym samym wymiarze czasu wolnego od pracy.

§2. Udzielenie czasu wolnego w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych może nastąpić także bez wniosku pracownika. W takim przypadku pracodawca udziela czasu wolnego od pracy, najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego, w wymiarze o połowę wyższym niż liczba przepracowanych godzin nadliczbowych, jednakże nie może to spowodować obniżenia wynagrodzenia należnego pracownikowi za pełny miesięczny wymiar czasu pracy.

§3. W przypadkach określonych w § 1 i 2 pracownikowi nie przysługuje dodatek za prace w godzinach nadliczbowych.

Art. 1513.

Pracownikowi, który ze względu na okoliczności przewidziane w art. 151 § 1 wykonywał prace w dniu wolnym od pracy wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, przysługuje w zamian inny dzień wolny od pracy udzielony pracownikowi do końca okresu rozliczeniowego, w terminie z nim uzgodnionym.

Art. 1514.

§1. Pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy i kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych wykonują, w razie konieczności, prace poza normalnymi godzinami pracy bez prawa do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych, z zastrzeżeniem § 2.

§2. Kierownikom wyodrębnionych komórek organizacyjnych za prace w godzinach nadliczbowych przypadających w niedzielę i święto przysługuje prawo do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych w wysokości określonej w art. 1511 § 1, jeżeli w zamian za prace w takim dniu nie otrzymali innego dnia wolnego od pracy.

Art. 1515.

§1. Pracodawca może zobowiązać pracownika do pozostawania poza normalnymi godzinami pracy w gotowości do wykonywania pracy wynikającej z umowy o prace w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę (dyżur).

§2. Czasu dyżuru nie wlicza się do czasu pracy, jeżeli podczas dyżuru pracownik nie wykonywał pracy. Czas pełnienia dyżuru nie może naruszać prawa pracownika do odpoczynku, o którym mowa w art. 132 i 133.

§3. Za czas dyżuru, z wyjątkiem dyżuru pełnionego w domu, pracownikowi przysługuje czas wolny od pracy w wymiarze odpowiadającym długości dyżuru, a w razie braku możliwości udzielenia czasu wolnego - wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60 % wynagrodzenia.

§4. Przepisu § 2 zdanie drugie oraz § 3 nie stosuje się do pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy.

Art. 1516.

§1. W razie ustania stosunku pracy przed upływem okresu rozliczeniowego pracownikowi przysługuje, oprócz normalnego wynagrodzenia, prawo do dodatku, o którym mowa w art. 1511 § 1, jeżeli w okresie od początku okresu rozliczeniowego do dnia ustania stosunku pracy pracował w wymiarze godzin przekraczającym normy czasu pracy, o których mowa w art. 129.

§2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio w razie nawiązania stosunku pracy w trakcie okresu rozliczeniowego.

Większe okno
Gość
2015-11-06 08:11:34
Odpowiedzi: 1
A ja mam takie pytanie. Pracuje na jedna zmiane od 7:30 do 15:45 i ostatnio jechałem z polecenia służbowego w delegację z innymi pracownikami autem służbowym. W dniu wyjazdu byłem w pracy od 7:30 potem od 13:00 byłem kierowcą i na miejscu byliśmy o 17:00. Następnego dnia popoludniu wracaliśmy (również byłem kierowcą) i wyjazd był o 15:30. Auto odstawiłem pod zakład o 21:00. Czy w tym przypadku należą mi się godziny nadliczbowe za kierowanie autem?
Odpowiedzi (1):
Gość
2015-11-12 10:09:22
Tak, ponieważ było to polecenie służbowe i przebywałeś w tym czasie w pracy.
Dodaj odpowiedź
Gość
2015-11-10 16:53:03
Odpowiedzi: 0
pracuję 5 dni w tygodniu,przełożony w soboty i jedna niedzielę załatwił szkolenia refundowane z unii europejskiej,czy za te dni należy się wolne?
Gość
2015-11-11 10:46:37
Odpowiedzi: 0
Jestem kierownikiem w urzędzie gminy z racji swojej funkcji często muszę uczestniczyć w sesjach Rady Gminy i posiedzeniach komisji odbywających się po godzinach mojej pracy. Otrzymuję dodatek funkcyjny. Czy pracodawca ma obowiązek udzielić mi czasu wolnego od pracy w zamian za pracę w godzinach nadliczbowych?
Gość
2015-11-13 21:22:57
Odpowiedzi: 0
Jestem rzecznikiem prasowym. Obowiązuje mnie 8-godzinny dzień pracy. Mam umowę o pracę. Czy jeśli są jakieś wydarzenia w soboty/niedziele i w związku z tym wtedy też pracuję, to czy należy mi się dodatkowy dzień wolny/dodatkowe wynagrodzenie?
Gość
2015-11-17 22:16:47
Odpowiedzi: 0
Pracuję w sklepie w galerii handlowej, w umowię mam zaznaczone że nadgodziny nie są płatne, tylko mogę je sobie odebrać do końca okresu rozliczeniowego. W przypadku pojedyńczych godzin np 3 odbieram 3 godziny w dniu którym bym chciała czy muszę dostosować się do wyznaczonego terminu kierownika? Dodam że kieronik jest złośliwy i chcę robić na każdym kroku na złość.
gość
2015-11-20 20:29:47
Odpowiedzi: 0
pracuje 10h dziennie od poniedziałku do piątku, na umowie o prace mam dziennie 8h czy te dwie godziny są nadliczbowe i każda jest nadliczbowa 50% wynagrodzenia, bo pracodawca płaci każdą godzinę tak samo z tond moje pytanie czy płaci dobrze czy jestem po prostu oszukiwany bardzo proszę o informację.
Gość
2015-11-23 18:54:01
Odpowiedzi: 0
czy będąc nauczycielem dyrektor może domagać się od mnie zwrócenie źle wpisanych godzin nadliczbowych z poprzedniego roku szkolnego? Godziny te były sprawdzone i podpisane przez dyrektora.
Gość
2015-11-24 01:17:08
Odpowiedzi: 0
Jeżeli osoby odpowiedzialne za planowanie produkcji nie potrafią dobrze wywiązać się ze swoich obowiązków,czy wtedy pracodawca może nakazać pracownikom produkcyjnym pracę w godzinach nadliczbowych na zasadzie \\"masz przyjść\\"
sylwia
2015-11-25 10:48:23
Odpowiedzi: 0
czy można odmówić pracodawcy przyjścia do pracy w dniu wolnym od pracy jeżeli wynagrodzenie za ten dzień jest dopłatą do najniższej krajowej lub nie ma możliwości wybrania dnia wolnego za ten dzień w tym samym okresie rozliczeniowym.Mam umowę o pracę na cały etat system 8h
Gość
2015-11-26 09:07:55
Odpowiedzi: 0
Jak są liczone dni w ktorych odbywamy wolne za nadgodziny?
Gość
2015-11-26 21:58:28
Odpowiedzi: 0
Czy dodatkowe dyżury pełnione np przez kierowców transportu medycznego w przypadku gdy są następstwem ich próśb lub żądań / związanych oczywiście z możliwością dodatkowych zarobków a nie koniecznością pracodawcy / muszą być traktowane jako nadgodziny?Pragnę zaznaczyć ,że są one wówczas planowane w grafiku na następny Miesiąc.
skrit
2015-11-27 18:15:27
Odpowiedzi: 2
Witam, w naszym zakładzie jest 4-miesięczny okres rozliczeniowy. W pierwszym miesiącu okresu rozliczeniowego musiałam zostać po około godzinie dłużej (czyli 9 godzin na dzień) w pare dni (od poniedziałku do piątku). W drugim miesiącu okresu rozliczeniowego chciałabym wybrać te godziny rozpisane jako nadgodziny (uzbierało ich się w sumie 5). W kadrach powiedzieli mi, że nie mogę ich wybrać ale muszę je wziąć do wypłaty, bo to są 50% - powiedzieli mi dodatkowo, że tylko 100% mogłabym wybrać (tzn. jakbym miała nadgodziny z soboty, niedzieli lub dnia świątecznego). Czy tak rzeczywiście jest wg kodeksu i jaki paragraf w kodeksie pracy o tym traktuje. Dziękuje za wszelkie informacje.
Odpowiedzi (2):
Gość
2015-11-27 20:39:37
Dodatek jak najbardziej prawidłowy. Wskazane nadgodziny wynikają z dobowego przekroczenia czasu pracy. W takiej sytuacji należy się 50% dodotku.
Gość
2015-11-27 20:44:17
W sytuacji nadgodzin pracodawca w pirwszej kolejności powinien "oddać" czas wolny. Tu istnieją 2 sposoby: jeżeli pracownik odbiera na swój wniosek to 1:1, jeżeli pracodawca wysyła na wolne to za każdą nadgodzinę 1,5 godziny wolnego.
Dodaj odpowiedź
Gość
2015-11-28 17:24:28
Odpowiedzi: 0
Witam, Pracuję w firmie gdzie mamy 5 dniowy tydzień pracy (od pon. do pt.), czyli 40h. Od dwóch tygodni pracujemy zarówno w sobotę jak i w niedzielę. W sobotę pracujemy po 12h, w niedzielę 8. Jak powinno być naliczone wynagrodzenie? Pozdrawiam
Gość
2015-12-05 18:15:46
Odpowiedzi: 0
Witam, pracuje w systemie 4 brygadowym, w poprzednim miesiącu miałem 24 h nadgodzin, wnioskowałem do pracodawcy o wolne za nadgodziny w następnym miesiącu. I moje pytanie: czy pracodawca sam wyznacza wolne dni czy ja?
Gość
2015-12-10 19:59:12
Odpowiedzi: 0
Pracuję na umowę o pracę i w okresie przedświątecznym pracodawca wydłuża czas pracy który normalnie jest w godzinach pracy 9-17 do godziny 19. Oczywiście z odbiorem zgromadzonych nadgodzin jest problem a wynagradzc też ich nie chce. Czy jest taka możliwość że zgodzę się na pracę w nadgodzinach wtedy kiedy otrzymam pisemną informacje kiedy będą możliwe do odbioru bądź że będzie za nie wynagrodzenie?
Gość
2015-12-14 21:33:49
Odpowiedzi: 0
Witam, pytanie mam odnośnie tematu pozostawania po godzinach. Pracuje w zakładzie produkcyjnym, jeśli zdarzy nam się spakować coś co nie powinno byc spakowane sortujemy palety po godzinach bezpłatnie... Czy jest to zgodne z KP lub innymi kodeksami?
Gość
2015-12-16 08:25:04
Odpowiedzi: 0
Mam 2 pytania: 1/Czy pracodawca może wysłać pracownika na urlop wypoczynkowy wtedy kiedy pasuje to pracodawcy bez uzgadniania terminu z pracownikiem 2/Czy pracownik "nocny" może pracować w godzinach nadliczbowych ?
jarek
2015-12-18 12:03:53
Odpowiedzi: 0
pracóje na 3 zmiany w poniedziałki i soboty grafikowo pracójemy po 9 godzin pytanie godziny nadliczbowe liczą się po 8 czy 9 godzinach
jarek
2015-12-18 12:06:42
Odpowiedzi: 0
trzy zmiany grafikowo soboty poniedziałki 9 godzin nadgodziny po której godzinie.
Gość
2015-12-22 20:00:13
Odpowiedzi: 0
Dostaje wolny dzien w tygodniu a mam go odpracowac w niedziele jakie nalezy mi sie wynagrodzenie
zoska
2016-01-16 21:38:41
Odpowiedzi: 0
w niedziele pracuje 10 godzin mam miec zapłacone za 8 a 2 godziny nadgodzin mam miec oddane w tygodniu.Mam pytanie dlaczego 2 godziny jeśli to są 100 to powinnam mieć chyba 4 tak?proszę o odpowiedz
Stanisław
2016-01-20 15:45:39
Odpowiedzi: 0
co 3 miesiące mam dyżur domowy od piątku godz. 14 (pracuję od 6 do 14 poniedziałek - piątek) do następnego piątku godz 6. Jakie należy się wynagrodzenie za pełnienie dyżuru gdy nie byłem ściągany do pracy po godzinach
Koszmar
2016-01-23 20:10:13
Odpowiedzi: 0
Witam, Niedawno podjąłem pracę. Początkowo dano mi umowę o dzieło która jak się okazało była pracą na czarno. Obecnie posiadam umowę o pracę na cały etat. według niej pracuje 40 godzin tygodniowo i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1750 PLN brutto. W rzeczywistości pracuję od poniedziałku do soboty po minimum 9 godzin dzienne a czasem zdarza się nawet 14 godzin !!! A co najlepsze stawka godzinna wynosi 6 netto zl!!! koszmar! Z dużym opóźnieniem dostaję do podpisania listę(coś w stylu listy obecności) dni w których pracowałem i miejsce na podpis mam tylko w dniach od poniedziałku do piątku mimo iż w soboty też pracuję. Moje pytania oraz kilka absurdów: 1. W listopadzie mimo przepracowania 174 godzin otrzymałem wypłatę: z godzin 1044 PLN 2 dni urlopu 98 PLN to razem daje 1142. Kwota dużo niższa niż w umowie. Czy to możliwe aby dostać mniej niż w umowie ? 2. Dostaje pokwitowania do podpisania i na każdym pisze że zarobiłem 1286 PLN mino iż zimą zarabiam mniej a w sezonie 1500. Co dzieje się z brakującymi pieniędzmi? co się dzieje z nadwyżką? są opodatkowane ? Czy to legalne ? 3. Czy to legalne aby pracować dużo więcej godzin niż w umowie a otrzymywać wynagrodzenie równe a czasem niższe niż za 168h ? Wg moich obliczeń mając taką umowę powinienem mieć płacone około 7,8 PLN/h na rękę dodatkowo nadgodziny 7,8 50%. Czy to obowiązek pracodawcy ? 4. Większość ludzi tam zatrudniona ma umowy na 1/4 a nawet 1/5 etatu a pracuje po 9 godzin. Czy to zgodne z prawem w jakichś przypadkach ? 5. W moim miejscu pracy miało miejsce kilka wypadków. Jak wyglądały procedury ? delikwent został przewieziony do domu tam wezwano pogotowie i kazano mu mówić że stało się to w domu. Był miesiąc na L4 obecnie pracuje i dalej jest na L4 mimo iż miał poważnie uszkodzoną rękę do dziś nie może nią w pełni operować - jest w trakcie regeneracji. Nie wiem czemu pracuje ale prcuje mimo stanu zdrowia. To tylko jeden z przypadków wypadków, było ich kilka a podejrzewam że od istnienia zakładu nawet kilkanaście. Dlaczego tak postąpiono? Ma to związek z odszkodowaniem? Strachem przed wybuchem afery ? Nie wiem .. 6. Kilka osób pracuje już pół roku nie posiada ŻADNEJ umowy a praca jest ciężka bardzo ciężka nie wyobrażacie sobie nawet co muszą robić kobiety i jakie mają rany na ciele. Pracodawca wykorzystuje fakt że region jest biedny i ludzie nie mają wyboru, muszą pracować by mieć co położyć na chleb. Przykład schorowanej babci koło 55-60 pracuje od roku na czarno zabrakło jej pół roku do zasiłku - nie dostała umowy. Dziennie ręcznie przerzuca masę równą nawet 1-2Tony za 5PLn/H. 7. Postawa kierownictwa. Kierownik wydaje polecenia od szefa, czasem są to rzeczy ciężkie do zrobienia, bez sensu a kierownik zamiast powiedzieć jak to zrobić mowi: nie wiem jak to zrobisz a zrób tak by było dobrze. 8. Praca niektórych osob jest na dworze. Czy pracodawca ma obowiązek zapewnić ubranie robocze ? 9. Uszkodzone wózki widłowe bez świateł, hamulca ręcznego oraz wyciekającymi płynami. Czy to dopuszczalne ? 10. Czy jeśli pracodawca zapłacił za kurs lub szkolenie może żądać zwrotu tych pieniędzy lub potrącić od wynagrodzenia ? Dodam jeszcze, że nasz region jest ubogi a ja jako młody student bez zawodu poniekąd byłem zmuszony pracować w tym miejscu, w tych warunkach pracy by zarobić na czesne i własne wydatki. Niedługo będę bronił pracy licencjackiej i opuszczam to miejsce, szkoda mi tylko tych ludzi na krzywdzie i cierpieniu których pracodawca zarabia krocie.
Gość
2016-01-23 22:14:50
Odpowiedzi: 0
Czy kiedy do tej pory za u mnie w firmie za soboty było płacone 100% to treraz chcą zmienić że za soboty będzie się odbierało wolne, pytanie czy to wolne to wolne bezpłatne? I czy zgodnie z Art. 1512. §2. tego wolnego nie powinno być więcej?
Gość
2016-01-26 15:25:42
Odpowiedzi: 0
Pracuje od 9 grudnia Brakowało mi 24h do przepracowania W miesiącu styczniu mam około 30h nadliczbowych Pracodawca może mi za nie nie zapłacić z tytułu braku godzin w poprzednim miesiącu? Dodam że w umowie o pracę niema nic odnośnie godzin nadliczbowych i systemu rozliczenia Bardzo proszę o odpowiedź
Zadaj pytanie:
(opcjonalnie, nie będzie widoczny)
powiadom mnie mailem gdy pojawi się odpowiedź
Czy jesteś człowiekiem
 

Do góry
urzędy pracy pomorskie urzędy pracy zachodniopomorskie urzędy pracy warmińsko-mazurskie urzędy pracy podlaskie urzędy pracy mazowieckie urzędy pracy kujawsko-pomorskie urzędy pracy wielkopolskie urzędy pracy lubuskie urzedy pracy lubelskie urzedy pracy łódzkie urzędy pracy dolnośląskie urzędy pracy opolskie urzędy pracy śląskie urzędy pracy świętokrzyskie urzędy pracy podkarpackie urzędy pracy małopolskie